Alexander Kiellands Plass

Ope spørsmål

2011-04-22T11:59:00.002+02:00

Dersom eg legg inn påskestøytet i Sagene SV og får slutt på all ulikskap i verda, særleg knytt til klasse, kjønn og etnisitet, og eg får det til innan onsdag, avlyser dei eksamenen i SOS4100 då?

Fylkeskommunal reklame

2011-03-13T19:58:00.003+01:00

Åfyfaen. Eg heng noko innforjævleg bak skjema i Vekas mållag-skrivinga. I mellomtida får de kose dykk med denne fylkeskommunale reklame-godbiten frå Nordagutu stasjon.

Bonusspørsmål: Er Nordagutu det artigaste stasjonsnamnet i Noreg? Eller er Hjuksebø (no nedlagt) betre?

Telemark, altså. Stabil hoffleverandør av crazy stadnamn sidan 1919.

Vekas mållag, veke 7

2011-02-20T23:06:00.003+01:00

Denne veka var det mange som kunne nådd opp! Men eg trur eg vil skrive litt om endå eit mållag i Telemark, og satsar på at det blir tid til skriveriar om Østfold ei anna veke. Jammen surt for østfoldingane: Fyrst stikk Riise-nemnda av med supinums-i og kløyvd infinitiv. Og no får kjerneområdet vekas mållag-kåringa òg.

Men: Bø mållag, altså. Laget fyller 109 år 2. mars, og du kan lese meir om historia deira på heimesidene til laget. Sist tysdag hadde dei årsmøte, og kven som helst bør la seg imponere av årsmeldinga:

Laget har vitja alle barnehagane i Bø med informasjonsmateriell og bokgåver.
Bø mållag har laga ei eiga eventyrbok - Gygrestolen - med flotte illustrasjonar og lokale eventyr, segner og liknande. Boka har allereie selt fleire hundre eksemplar og er ein snakkis i Bø.
I samarbeid med sparebanken syt mållaget for at alle femteklassingane i Bø får norsk Barneblad. Tinginga varer berre eit år, men introduserer bladet for mange nye lesarar.
Laget stod for ei nynorsk bokutstilling på biblioteket på seinhausten, som gav større utlån av nynorskbøker.
Bø Auto og Midt-Telemark Energi fekk kvar sin målblome i arbeidsåret.
To gonger i året steller Bø mållag i stand Lugarkveld, der lokale heltar fortel gode historier for eit stappfullt Pizzafjos. Visstnok eit slags innlands-rorbua, og utruleg populært. Pengar i kassa gjev det òg!
Den artige Bø-gradestokken har selt fleire hundre eksemplar dette året òg, og salet gjev ein vinst på titusenvis av kroner.
I tillegg har laget sytt for sal av nynorske julehefte, delt ut bokmerke til femteklassingane, vore på møte med ordføraren om målbruken i Bø og kasta seg inn i spørsmålet om lokalisering av prostekontoret i Aust-Telemark. Ikkje verst på eitt år!

Torild Aabø gjekk av som leiar etter mange år, og det var heilt tydeleg at møtelyden meinte ho hadde gjort jobben sin - og vel så det. I fjor hadde laget om lag 250.000 kroner i inntekter. Det er ganske imponerande! Og det er tydeleg at laget har ein sentral posisjon i Bø-samfunnet: Då eg var med på møtet deira om skulemålet i Bø, stilte sjølvsagt alle rektorane opp. På fyrste rad sat Varden (med eigen fotograf som hadde køyrt frå Skien), Telemarks-avisa og Bø blad. Morgonen etter hadde NRK Telemark eiga sak om møtet og temaet, og i veka som gjekk har debatten om nynorsken gått i fylkesavisene. Slik set mållaget seg sjølv og målsaka på kartet!

Det er heilt lov å meine at det ikkje er særleg inspirerande å ta fatt på dårleg tal for nynorsken i skuleverket. Likevel meiner eg det er utruleg viktig at fleire lag i pressområde gjer som Bø: Grip fatt i det viktigaste av alle målspørsmål. Berre slik kan vi oppnå gode resultat på lang sikt. Eg vonar Bø mållag lukkast i det viktige skulemålsarbeidet, og at laget kan spreie røynslene sine til andre lag i same situasjon.

Eg vil ikkje bli for sippete, men eg vil gjerne kome med ei vedkjenning: Ved å møte lag som dette ser eg kor viktig Noregs Mållag er, og eg er full av respekt for alle dei flotte menneska som til saman utgjer målrørsla. Gjennom ein fantastisk arbeidsinnsats gjer Bø og dei to hundre andre mållaga ein avgjerande skilnad for målstoda i landet vårt. Det er jammen eit privilegium å få vere nestleiar og leggje til rette for slike prestasjonar!

Stortinget - ein godtepose

2011-02-15T14:33:00.002+01:00

Det er mykje å seie om Stortinget. Det er typisk norsk, meir populært i jula, fullt av kaloriar og har eksistert sidan 1957 - akkurat som Twist! For å syne kor sterk denne samanhengen er, vil eg påvise likskapen mellom norske stortingspolitikarar og ein twistpose. Forsyn deg! Men hugs - det legg seg rundt magen.

Banan: Dagfinn Høybråten. For spesielt interesserte. Alltid i fare for å ramle ut av det gode selskap.

Caramell: Siv Jensen. Evig solariumsbrun i fargen og overraskande hard.

Chocolate Toffee: Mette Hanekamhaug. Dukka opp frå inkje, har kort fartstid og er plutseleg overalt. Ikkje særleg smakfull.

Cocos: Kåre Willoch. La deg ikkje skremme av dei framande bokstavane - denne klassikaren har fleire tiårs fartstid. Nordmenn flest har eit elsk-/hattilhøve til denne konfektbiten, men stadig fleire ser nostalgien i det heile.

Daim: Karin Andersen. Knallraud, god og alltid populær. Vi treng fleire av denne!

Golden Toffee: Silvia K. Kosmo. Kom inn i 2006 utan å gjere noko sterkt inntrykk. Du kan truleg ikkje sjå denne føre deg utan hjelp. Likevel: Det finst langt verre val i forsamlinga.

Japp: Martin Kolberg. Du tenkjer "Hæ? Kva gjer denne klumpen her? Høyrde ikkje han til ein annan stad?"

Lakris: Per-Kristian Foss. Sofistikert, elegant og med lang fartstid. Alltid stilig i påkledninga populær i vide krinsar. Likevel ein dark horse i mange samanhengar.

Marsipan: Per Sandberg. Sikkert artig som underhaldning i jula, men ikkje nokon heilårs-favoritt. Utdatert i stilen.

Pearl Nut: Kjell Ingolf Ropstad. Typisk backbencher som er langt betre enn sitt rykte.

Nougatcrisp: Freddy de Ruiter. Ein det sikkert ikkje er noko gale med, men som du ikkje har sjans til å skilje frå dei andre.

Nøtti: Heikki Holmås. Ikkje den største biten i posen, men likevel ein personleg favoritt. Mjuk utanpå og hard inni.

Toblerone: Nicolai Astrup. Dukkar opp når du minst ventar det. Luktar bortgøymt bankkonto i Sveits lang veg.

Vekas mållag, veke 6

2011-02-14T21:17:00.003+01:00

Føkk! På etterskot! Jaja. Slik har det blitt. Men du kan trøyste deg med at når veke 6-mållaget kjem på ein måndag, blir det færre dagar å vente til veke 7-mållaget er kåra. Og kanskje det blir eit mållag nær DEG!?

Kor som er: Vekas mållag er det einaste mållaget eg har vore leiar i, nemleg det feiande flotte Studentmållaget i Oslo. I 110 år (og litt til) har laget vore tøffe, kule og viktige i ulike debattar i Noreg, i målrørsla, i akademia og i byen. Ikkje verst!

Det er veldig lite av denne gloriøse historia eg skal ta på meg æra for, men jammen har vi gjort litt dei siste åra òg. Og det kjennest fint å vite at mållaga ikkje berre var viktige i gamle dagar, slik ein av og til kan få kjensla av når ein høyrer bestefedrane i hornet på veggen.

Til dømes kan eg nemne at det særs gode bladet Mål og makt berre blir betre og betre. Skuleboknemndi gjer ein viktig jobb for å fremje nynorsk sakprosa, som seinast blei etterlyst i dag. Og Fivefondet har fått seg heimeside, slik at fleire målstudentar kan få stønad til gode prosjekt. Tøft!

Og så har du hovudlaget. Der varierer aktiviteten mellom storslegne jubileumsseminar på teateret til like storslegne fylleslag i heimen (tilrår den supre drinken SmijOl: Absolute mandarin og julebrus for julekjensla og Lerum appelsinjus og solbærsirup for målkjensla. Blandingstilhøve: 1+1+1+1+isbitar, cocktailbær og det ein måtte finne i heimen).

I veke 5 gav eg frå meg roret til flinke og smarte Tina Fauskanger, som saman med den røynde nestleiar Ulrikke Sægrov, stemmekveget Kjell Sunde, Erlend Løken og Sara Niday samt varagjengen Vegard Foseide og Vegard Opdahl skal leie SmiO mot nye sigrar. Og jammen gjekk det ikkje mange dagane før Tina og tøffingane fekk sitt fyrste anti-SmiO-lesarbrev. Det tyder på at SmiO ikkje er blitt gamle, late og uviktige, men framleis eit lag som er i stand til å skape friksjon. Friksjon skaper varme. Og varme skaper kanskje kjærleik?

Mange varme tankar til SmiO på valentinsdagen!

Tina Fauskanger: Ein ekte nynorsk-kvardags-superhelt.

Litt om normering

2011-02-13T12:22:00.003+01:00

Ei av sidene ved det normeringsframlegget som ikkje har fått så mykje merksemd, er ordet bise, som endeleg skal inn i nynorsken. I normeringsframlegget kan ein mellom anna lese dette:

Importordet bise (pyntesaum) har ikkje vore normert i nynorsk før. Det skal bøyast slik:
bise - bisen - bisar - bisane

Og dette:

Bise var oppe i 2000, fordi det ikkje hadde vore normert i nynorsk før. Ordet har
hankjønnsbøying i bokmål, men 2000-nemnda gjekk inn for at det skulle vera hokjønn i
nynorsk.

Og dette:

Sjølv om ordet bise er eit importord, fell det lydleg godt saman med norske arveord.
Likevel bør det truleg behandlast på same måte som andre importord på -e.

Som ein kan sjå, har bise ein meir enn ti år lang historie som satelittord, svevande kring sitt nynorske tellus. Eg seier som Siv Jensen: Nok er nok. Eller som Lenin: Kva må gjerast?

Eg er vel mellom dei som ikkje har nytta dette ordet før. Men kanskje vil det faktum at bise får ei god, nynorsk normering gjere at eg tek steget fullt ut og pensar fleire samtalar inn på emnet pyntesaum? Kor som er: Eg vonar Kulturdepartementet godtek (i alle fall denne delen av) rettskrivingsframlegget, og at vi kan ynskje bise hjartleg velkomen til den nynorske familien!

Lat ikkje dette bli slutten for bise. Lat det bli byrjinga på noko stort!

LM+MGP=GMMLP?

2011-02-09T20:19:00.004+01:00

Folk som ikkje kjenner meg særleg godt har ein tendens til å tru at eg berre har to interessefelt: Landsmøteliv og Melodi Grand Prix. Truleg får dei dette biletet stadfesta av folk som kjenner meg ut og inn. Jaja. Men ettersom eg meiner alle bør bidra med det dei er flinke til, tenkjer eg å bidra med ein slags fusjon av dei to emna eg er litt god på her i verda.

Tre ting landsmøtet i Noregs Mållag bør lære av Grand Prix:

Treminuttsregelen: Du kan faktisk vinne utan å gå ut over oppsett taletid.
Valsystem: Kvifor er det ikkje lov å gje ekstrapoeng for kostyme, hår og tenner ved personval på landsmøte?
Glæm og stæsj: Jada, Vest-Agder. De har sikkert masse viktig å kome med. Men kvifor må alle landsmøtedelegatar sjå så forbanne keisame ut? Eg seier JA! til paljettar i landsmøtesalen!

Framtidig landsmøtesveis?

Tre ting Grand Prix bør lære av landsmøtet i Noregs Mållag:

Drit i Aust-Europa: Når fekk dei utsendingsrett? Og kven sjekka fullmaktskjemaa deira?
Bruk heimemålet: Knoting er for taparar.
Ordstyrar: Alle blir glad for å rullere på ordstyrarjobben. Det treng ikkje vere Per Sundnes kvart år.

Framtidig landsmøtedelegasjon?

Vekas mållag, veke 5

2011-02-05T10:44:00.004+01:00

Ja, kven er Vekas mållag, veke 5 om ikkje Noregs Mållag? I høve dagen har eg skrive ein kronikk i Nationen. Som alle veit er eg ein mann av fåe ord. Likevel måtte eg kutte om lag 3000 teikn for å få plass i kronikkformatet til bygdenoregs dagsavis. Men her kjem han altså, kronikk i fullformat. Fest med måte! Nei, då. Jo, då. Nei, då.

Eg ♥ nynorsk
Kva skal til for å skape framgang for nynorsken?
Skikkeleg framgang?

Av og til ligg eg vaken om kvelden og tenkjer på kor glad eg er i nynorsken og målsaka. Nett dét er vi kanskje ikkje så mange som gjer her til lands, utan at eg ser på det som noko stort problem. Styrken til bokmålet ligg nok ikkje i at det er så frykteleg mange som ligg svevnlause av kjærleik til bokmålsveldet. Vonleg har eg fleire med meg i ynsket om at nynorsken skal gjere det betre enn i dag.

Men der bokmålet får draghjelp av sin eigen storleik, treng nynorsken kløktige og handlekraftige medhjelparar. Jammen flaks at nynorsken har Noregs Mållag til å hjelpe seg! Denne sidrumpa, gamaldagse og utruleg vakre organisasjonen som denne helga fyller 105 år.
For tida arbeider Noregs Mållag med det som skal bli arbeidsprogrammet for organisasjonen i perioden 2011-2014. Som leiar for arbeidsprogramnemnda har eg grubla over mange ting. Den aller viktigaste er denne: Kva skal til for å skape framgang for nynorsken? Eg meiner noko av svaret kjem til uttrykk i det utkastet nemnda har levert frå seg: Ein organisasjon med vilje til å dra i same retning og til å prioritere. Ikkje alt er like viktig, ikkje alt hastar like mykje. Men noko hastar faktisk litt.

Halvfullt eller halvtomt?
Eg er ein fyrstegenerasjons innvandrar i nynorskens skog. I det landet eg kjem frå, Vestkanten heiter det visst, er det ein sentral del av den innfødde kulturen at vi ikkje akkurat er smålåtne. Slik sett var det ein miniatyrversjon av clash of civilisations å oppdage kotymen i målrørsla: Dersom vi har grunn til å tru at det finst 600 000 nynorskbrukarar i Noreg, seier vi helst ein halv million. Om ein statistikk ser stygg ut for nynorsken, bør vi helst framskrive han og snakke om den dagen grafen når null. Eg meiner dette er ein sjukdom målrørsla har all grunn til å vaksinere seg mot. I staden for å fortvile over alle kampane vi sikkert kjem til å tape ein gong i framtida, bør vi sjå på kva som er viktigast å vinne. Eg meiner det er eit poeng i seg sjølv å sjå på nynorskglaset som halvfullt, heller enn halvtomt.

Så: Kva er den eine, store ideen vi skal gripe kring, dyrke og kjempe for?

Skulemålsstatistikk
Nemnda meiner at vi skal gripe det verste problemet av dei alle; nemleg nedgangen i talet på elevar med nynorsk hovudmål i grunnskulen. Kvart år er det litt færre elevar med nynorsk hovudmål i Noreg. Det meste av dette skuldast sjølvsagt alt det Noregs Mållag ikkje kan styre; sentralisering, kommunesamanslåingar, skulenedleggingar og liknande. Likevel hadde det vore spanande å sjå om vi kunne greie å snu denne utviklinga. Det er viktig av fleire grunnar: Dersom det er målreising vi driv med, må ein viktig del av arbeidet vere å auke talet på nynorskbrukarar, og for mållaget er det sentralt at fleire veks opp med nynorsk. Men i tillegg vil ein snunad verke positivt òg på anna målarbeid: Skulemålsstatistikken blir ofte nytta som prov på at nynorsken er upopulær og dødsdømd. Vi veit det ikkje er sant, men det hadde ikkje skada å få ein og annan kritikar til å halde kjeft.

Har ikkje råd til å la vere
Det skumlaste med å gå til kamp mot skulemålsstatistikken er faren for å tape. For kva dersom Noregs Mållag gjer alt vi kan i tre år for å betre på stoda utan at det kjem noka som helst endring? Det vil sjølvsagt vere ille, men eg meiner vi ikkje har råd til å la vere å prøve. Framtida for nynorsken ligg i at vi får med oss dei yngste.

Noregs Mållag meiner at alle ungar i Noreg bør møte nynorsken tidleg, og at dei bør møte han i langt større grad enn i dag. Vi høyrer ofte snakk om at ungar «tek språk» så kjapt. Dei kan vere med foreldra ein tur utanlands, og vips!, har dei lært meir framandlandsk enn noko språkkurs kan lære oss vaksne. Men når det gjeld bokmål og nynorsk er det visst viktig å ikkje blande. Då er det plutseleg det monokulturelle som er idealet: Ungane skal for all del ikkje bli språkmektige i ung alder.

Framlegget om å prioritere dei yngste er langt frå nytt eller originalt. Åra i målrørsla har lært meg at det meste har vore gjort før – og gjerne på syttitalet. For nemnda har det likevel vore viktigare å prioritere rett enn å prioritere nytt og gøyalt. Vi vonar den prioriteringa vi har gjort ber preg av det.

Ungdom, altså
Eg tenkjer ofte at unge får ufortent mykje tyn. Ungdom byter til bokmål, dei skriv for mykje feil, dei skriv dialekt, dei knotar – dei gjer alt mogleg gale. Eller for å gjere Sigmund Skards ord på mållagslandsmøtet i 1955 til mine: «Kva skal vi gjera med dei som ikkje er med i Noregs Mållag? Kva skal vi gje dei unge som susar på motorsykkel gjennom bygdene , dei som les «Det Beste» og «Verden Rundt» og kastar seg over grammofonplater med Duke Ellington?»
Kan hende skal vi gje dei medlemskap i Blåmann barnebokklubb. Eller fagleg stødige lærarar og skulebøker på nynorsk. Eller alt på ein gong. Det er i alle fall dét arbeidsprogramnemnda har tenkt.

Kva er nedprioritert?
Den suverent vondaste nedprioriteringa i arbeidsprogrammet er etter mitt syn arbeidet for å opne dei store riksavisene for nynorsk. Redaktørane i Dagbladet, VG og Aftenposten har meir språkmakt enn dei fleste andre nordmenn. Ved å medvite sensurere vekk nynorsken frå spaltene sine representerer dei eit håplaust utdatert språksyn som det er verdt å kjempe mot. Eg trur likevel ikkje at det er mållagets innsats åleine som kan gje oss siger i denne saka. Difor kjennest det rett å prioritere eit arbeidsfelt der vi har større påverknad på resultata i samfunnet.

På vegner av utruleg mange
Innimellom kjem eg over lesarbrev skrive av menneske som hatar nynorsk, og som underskriv «på vegner av mange». Men eigentleg er nynorskhat skuffande lite utbreidd i Noreg. Derimot er det målrørsla som snakkar på vegner av mange: Tusenvis av mållagsaktivistar, titusenvis av målfolk, hundretusenvis av nynorskbrukarar og millionar av nordmenn.

Vi er ei seig folkerørsle, og vi korkje kan eller vil prioritere å kaste om oss med nye og artige utfall til ei kvar tid: Våre standpunkt og vegval må gjennom organisasjonsdemokratiet. Dette gjer oss kanskje mindre sexy, men langt meir relevante over tid. Noregs Mållag kan ikkje leve frå presseoppslag til presseoppslag, men har ansvar for å sjå dei lange linene i målreisinga.

Ein nynorsk perpetuum mobile
Noregs Mållag er ein forbløffande sterk organisasjon. Nokon seier mållaget er den største språkorganisasjonen i verda, dersom ein legg parti-, religions- og etnisitetsnøytralitet til grunn. Ja, det er mange pensjonistar. Ja, mållaget var sikkert større og sterkare før. Men faktum er at fleire hundre nye medlemer kvart år finn vegen til mållaget, og at vi framleis kan bite frå oss når det trengst.

Det er avgjerande for målreisinga at Noregs Mållag held fram med å vere ein sterk organisasjon, og då er det aller viktigaste at mållaga står sterkt lokalt. Mållaga veit sjølve kva som skal til for å vere viktige og sterke, men eg har trua på at vi kan bli flinkare til å dra meir i same retning samstundes. Ved å prioritere dei same kampane til same tid, vil vi vonleg oppnå det som i heilt andre miljø blir kalla for synergieffekt.

Samstundes vonar eg målfolk nyttar dette høvet til å seie noko om kva veg Noregs Mållag skal ta dei neste tre åra. Dette arbeidsprogrammet legg premissane for det organiserte målarbeidet fram til 2014. Vi veit at mange har klare meiningar om dei prioriteringane mållaget gjer. Dersom desse meiningane skal bli lytta til, er denne prosessen det rette tidspunktet.

Grunnstoff
Det har hendt at eg har samanlikna dei lokale mållaga, fylkesmållaga og yrkesmållaga med ein gullreserve for Noregs Mållag. Dette er ei særs dårleg samanlikning, all den tid vår organisasjon ikkje ligg i ro på kistebotnen. Ei betre grunnstoffsamanlikning er truleg uran: Kraftfullt, potensielt eksplosivt og med utruleg lang halveringstid.

Nøgd

2011-01-28T17:02:00.002+01:00

Eg konstaterer nøgd at den flotte AKP-spalta Vekas mållag er den store snakkisen i målrørsla for tida. Dette gjer meg til ein kul og populær person, noko eg sjølvsagt handterer på beste vis.

Fyrste gongen

2011-01-27T15:57:00.002+01:00

Heilt frå eg var liten har Mormor sitert dei fyrste linene i "Den første Gang" av Henrik Wergeland:

" -- -- For første Gang, for første Gang"
Det giver mangen Smaating Rang.

Og det er jo noko både sant og viktig han peikar på her. Akkurat kva det er som er så interessant, er eg for trøytt til å peike på. Som alle veit, laga Robin Beck ei plate med Wergeland-tekstar.

Særleg låta "The First Time" slo godt an, men både "Til min Gyldenlak" og "Mig Selv" (som sikkert handlar om urinering, høhø) blir rekna til standardkatalogen til Robin Beck. (Ta deg forresten tid til å sjå videoen, og tenk litt over kvifor vi ikkje lagar slikt meir. Eg skulle gjerne vore popstjerne dersom eg fekk vere med i slik ein musikkvideo!)

Og elles? Elles har eg det fint.

Vekas mållag, veke 4

2011-01-25T23:16:00.005+01:00

Kven skulle trudd. Seljord mållag stikk av med tittelen Veke 4-mållaget. No blir du sikkert sur av di dei grenser til Vinje mållag og difor er det lite oppfinnsamt å berre velje neste mållag langsmed E-134 i Telemark. Men Vinje grenser òg til Nore og Uvdal, Bykle, Suldal, Odda, Ullensvang, Eidfjord og Tokke. Og då hadde det liksom vore noko anna. Nei, denne gongen er det eg som bestemmer.

Seljord mållag har kring 50 medlemer, men samlar mange fleire gjennom aktivitetane sine. Alle fireåringar får ei songbok av Odd Nordstoga i gåve, fjerdeklassingane får Norsk Barneblad, barnehagane får nynorske barnebøker og skulane får støtte til dialekt- og nynorsktiltak: Dialekt-t-skjorter, musikal på dialekt, alt slikt.

Saman med biblioteket og Seljord kunstforeining har mållaget fått støtte frå Seljord sparebank, Fritt ord og Kulturrådet til prosjektet "Nynorsk moro i ord og bilete", der store og små får møte nynorsken på ein positiv måte. Mållaget har gått saman med Landstadinstituttet, Sogelaget, kunstforeininga og biblioteket om å heidre diktaren Halvor J. Sandsdalen, som ville fylt 100 år i 2011. Her er Fritt ord, Gyldendal forlag, Telemark mållag, Mållaget Dag og Seljord kommune inne på finansieringssida. Og elles går det i målpolitisk påverknadsarbeid, kulturkveldar - og eigen loppemarknad!

Borgny S. Tøfte leier det heile med stø hand, og skal nok ha si del av æra for at laget held såpass høg aktivitet. Men ho er ikkje åleine, og Seljord mållag har aktivistar som er både éin og to generasjonar yngre enn Borgny. Så Seljord mållag bør gå framtida ljost i møte!

Som ein del av Sandsdalen-jubileet kjem det opptrykte Sandsdalen-dikt kvar månad i heile 2011. Borgny Tøfte syner fram januar-diktet, medan vi andre smiler alt vi kan til fotograf og VTB-bladstyrar Knut Espelid.

Studentlue og partyhatt

2011-01-25T17:06:00.002+01:00

I dag er det visst 160 år sidan Arne Garborg blei fødd, seier dei som har greie på slikt.

Dersom eg ikkje alt hadde gjort det (flinke-Jens!), ville eg feira med å lese innleiinga Gudrun Kløve Juuhl heldt på jubileumsseminaret til Studentmållaget i Oslo i haust. Ho handla litt om Bondestudentar, men mest om skam. Og du kan lese heile teksten i sist nummer av Mål og Makt!

Dersom eg gidd, kan eg lese prøveførelesinga til Eli Bjørhusdal, og truleg bli eit smartare menneske. Og det trur eg faktisk at både eg og dei rundt meg hadde blitt glad for, så det trur eg eg skal prioritere.

Dersom eg hadde vore i Oslo, hadde eg funne fram den utgåva av Mål og Makt (for eit blad!) der Margit Ims skreiv om gartnaren Garborg. Som eigentleg ikkje handla om plantekunne, men om heilt andre ting.

Og dersom eg skal seie noko sjølv, seier eg fyrst av alt gratulerer! og vonar den gamle mannen høyrer det der han måtte vere. Og tenkjer litt på framtida til herr Garborg: For noko av det finaste med dei nynorske heltane har vore at dei ikkje berre har eksistert gjennom størkna skrift. Ved å gje bidrag til ei folkerørsle har mange av desse gubbane (og nokre damer) framstått som farlege og viktige, der riksmålingane har endt opp med støv og ekeløv.

Er det potensielt farleg at garborgane no får sitt eige senter på Jæren, slik han Ivar fekk det i Ørsta? Det går sjølvsagt ikkje an å meine at Garborgsenteret er negativt for garborgformidlinga, men samstundes bør dei (og vi) vere vare den utviklinga som kan koma: Når målfolk og andre folk ikkje lenger ser på det som viktig å feire jubilea til die gamle gubbane (av di dei reknar med at det finst ein slags etat som fiksar det), har vi ikkje tapt noko då?

Eg orsakar at eg er så pessimistisk. Men eg er jo pessimistisk av di Garborg er for viktig til å bli størkna skrift!

(Kven ville ikkje vore gift med Hulda? Førr ei dame!)

Vekas mållag, veke 3

2011-01-24T21:25:00.007+01:00

Vest-Telemark er topp, men litt internettlaust. Så vekas mållag, veke 3, blir kåra såvidt inn i veke 4. Slinger i valsen!

Vekas mållag er eit stabilt lag som har fostra mange kjendisar. Ymse Nordstogas, det beste av Versto, ein og anna Vinje og mange, mange fleire. Vinje mållag har (saman med Rauland mållag) oppunder 100 medlemer og er ein slags maktfaktor i kommunen, truleg mest gjennom si eiga tyngdekraft.

For korleis skal ein eigentleg drive målarbeid i ein kommune der alle elskar nynorsk, ordføraren heiter Vinje og alle tenkjelege verksemder allereie har målbruksplanar? Vinje mållag har peika ut reiselivsnæringa og barnehagane som to sektorar det kan vere på sin plass å satse på. Reiselivsnæringa av di dei kan trenge ei venleg påminning om kva som er målet i Vinje, og barnehagane av di dei kan få støtte, oppmuntring og inspirasjon.

I går var eg på årsmøtet i Vinje Mållag, og fekk mellom anna møte mitt store idol <3 Arne Vinje <3. I dag har mållagsleiar Olav Nordstoga og eg vore i Edland og Rauland barnehagar, og blei møtte av kunnskapsrike tilsette og engasjerte ungar. Og når Olav Nordstoga er ein bjørn som jagar bukkane ut av åkeren, ja, då kan det sjå om lag slik ut:

I Vinje har dei erstatta Dewey med ein enklare sorteringssystem for barnebøker:

Johannes tykte det bittelitt artig å bli teke bilete av, men ganske mykje artigare å fargeleggje i det nye mållagsheftet sitt:

Master i lingvistikk?

2011-01-19T22:03:00.001+01:00

I så fall ville eg ha skrive om kvifor det heiter t-kryss, men ikkje o-køyring.

Men kjenner eg desse lingvistane rett, er det vel ein eller annan smarting som har kome meg i forkjøpet.

Jaja.

Ny spalte! Vekas mållag

2011-01-16T22:17:00.003+01:00

Eg har no tenkt til å starte opp det som tilsynelatande må vere den døllaste spalta ein blogg kan ha: Vekas mållag. Du treng ikkje uroe deg for mykje; det går nok til helvete med denne spalta òg, slik det har gjort med alle andre spalter som har teke turen innom denne bloggen.

Men eg tenkte at:

Eg er drit lei av alle dei som skal rakke ned på mållaga heile tida. Mållaga er dritviktige for nynorsken.
Eg stadig får høyre om fantastiske målfolk som gjer genialt godt målarbeid på heimstaden sin, ved studiestaden sin, i fylket sitt eller i yrket sitt. Fleire burde få høyre!
Eg likar godt å skrive om ting som har noko med nynorsk å gjere. Mållag har noko med nynorsk å gjere.

Så!

Kven skal få den ærefulle tittelen Veke 2-mållaget? Eg vil fyrst gjere det fullstendig klart at kriteriet som ligg til grunn for utnemninga er at det har kome meg for øyret at nett dette mållaget gjer eitt eller anna bra. Det treng ikkje ein gong vere i den gjeldande veka. Og så til kåringa.

Veke 2-mållaget er (trommekvervel) Toten dialekt- og mållag. Eigentleg er det litt juks, ettersom laget ikkje eksisterer (dei har visst ikkje levert årsmelding sidan 1993). Men no ynskjer nye krefter å dra igang mållaget att, og som så mange stader elles er det stadnamnlova som engasjerer. Toten er jo ikkje akkurat kjerneområdet for nynorsken, så det er ekstra kult at nokon vil svinge seg rundt akkurat her. Vi får berre krosse fingrane for at aktivistane får realisert planane sine og at dei kjenner seg vel heime i mållagsfamilien.

Retrospektivt

2011-01-03T17:37:00.002+01:00

Ein maalpolitisk flyktning lyt aldri krossa sine spor.

Ivar Aasen

Trass i dette, kan det altså vere verdt å sjå seg tilbake. Vegen frå opposisjon til posisjon er kort, òg i målrørsla. For tre år sidan skreiv eg i Mål og Makt om kor tåpeleg det nye arbeidsprogramframlegget til Noregs Mållag var (før eg sjølvsagt røysta for det). No sit eg sjølv som nemndsleiar for arbeidet med det same programmet. Eller: Heilt det same er det jo vonleg ikkje. Du kan forresten lese sjølv. Til glede for nye og gamle lesarar tenkte eg det var på sin plass å leggje ut innlegget frå Mål og Makt:

Lite å gjere på

Det blir tre slappe år om det nye arbeidsprogramet til Noregs Mållag liknar på utkastet.

Jens Kihl

For tida er det nye arbeidsprogrammet til Noregs Mållag ute på høyring i organisasjonen. Denne blekka er truleg det viktigaste målpolitiske vegkartet i tida frametter. Korkje prosjektskisse for ny utescene i Aasen-tunet eller speleplanen på Det Norske Teatret kan slå arbeidsprogrammet, som skal gjelde mellom landsmøta i 2008 og 2011. Denne gongen har mållagsstyret vald å la ei gruppe ta seg av utkastskrivinga. Ingrid Fiskaa, Ottar Grepstad, Jo Heinum, Margit Ims, Erling Sande, Erle Stokke og nemndsleiar Morten Søberg har levert eit utgangspunkt for eit breitt ordskifte.

Ein skal vere forsiktig med å kaste stein i glashus. Det lærte eg alt på barneskulen, og her sit eg, midt oppe i mållagsstyret og alt ting. Likevel er det vanskeleg å seie mykje pent om utkastet. Eg tykkjer ein god framgangsmåte for å lage arbeidsprogram er omtrent slik: Fyrst spør ein seg kva mållaget er gode på. Og så kan ein, dersom ein ikkje er nøgd med svaret på spørsmål ein, gruble på korleis mållaget kan bli gode på det dei burde vore gode på.

Kva er Noregs Mållag gode på?

Det som skil mållaget frå resten av målrørsla eller Noreg elles, er ikkje den gode kunnskapen om korleis ein driv lobbyverksemd på Stortinget, slik nemnda ser ut til å ha konkludert. Det er heller ikkje høvet lokale mållag har til å skipe til kvisskveldar som gjer at 12.000 menneske tykkjer Noregs Mållag er ein bra plass å betale medlemspengar. Derimot er mållaget det store, samlande folkeuttrykket for eit rungande ja til nynorsk og dialektar. To hundre mållag utgjer mykje kraft når dei dreg i same retninga. Gjennom hundre år har bokmålsveldet brukt mykje krefter på å gjere Noregs Mållag til lått. Men det er av di vi utgjer ei kulturell motmakt, vi er viktige. Og den krafta blir ikkje brukt godt nok om medlemsmassen skal bli redusert til medlemspengeinnbetalarar som gjer det mogleg for leiinga å drive lobbyverksemd.

Noregs Mållag er ein organisasjon med ein føremålsparagraf. For dei som ikkje har lært han utanav, lyder altså paragrafen slik:

Noregs Mållag arbeider for at alle fritt skal kunne nytte dialekten sin, og for at folk i bygd og by skal velje og ta i bruk det nynorske skriftmålet. Noregs Mållag arbeider for å fremje nynorsk på alle område i det norske samfunnet.

I arbeidsprogrammet ser vi ei sterk, eg vil seie urovekkjande, dreiing i retning av at Noregs Mållag skal satse steinhardt på det nynorske kjerneområdet, og gjere resten av landet til eit område der nynorsken blir sidemål – altså eit ikkje-språk. I Oslo skal sentrallekken fram mot 2011 ”arbeide overfor sentrale styresmakter, media og organisasjonar for å byggje og tryggje politiske fleirtal for nynorske rettar, saker og satstingar som styrkjer det nynorske kjerneområdet”.

Dette blir å gå baklengs inn i framtida. I dag er det slik at om du ikkje vil sjå nynorsk, då må du rett og slett rømme landet. Kari Traa og Lerum heng på reklameplakatar og utbasunerer at nynorsk duger – midt i Oslo. Og mange storbyar har sterke tradisjonar for nynorske parallellklassar. Men nasjonalt næringslivsarbeid eller nynorskklassar i bokmålsland skal vi tydelegvis ikkje stø opp i framtida – kvifor i alle dagar skulle Noregs Mållag liksom gå i bresjen for spreiing av nynorsken?

I utgangspunktet skulle nynorsk i fylgje nemnda ”verte eit riksdekkjande, nasjonalt fenomen og – på det mest utopiske – einaste riksmål i landet. Over tid har dette vist seg å vere urealistisk. I vår tid ser vi konturane av noko vesentleg meir avgrensa[…]”. Kvifor tykkjer ikkje arbeidsprogramnemnda at nynorsken høver til å verte eit riksdekkjande, nasjonalt fenomen? Eller; om dei tykkjer han framleis høver til slikt, kvifor lagar dei ikkje eit arbeidsprogram som har det som mål?

Plussorda haglar – men kva med innhaldet?

I dokumentet som er sendt ut på høyring, finn eg ordet ”aktiv” brukt ni gonger, ”målretta” fem gonger og ”fokus” fire gonger. Hadde eg vore norsklærar, hadde eg gjeve klår melding om kva eg tykte om den slags moteord. Kva tyder det til dømes at ” Noregs Mållag må arbeide aktivt, fokusert og kraftfullt for å styrkje organisasjonen i desse områda”? Kva er motsetnaden? Arbeider vi inaktivt, ufokusert og kraftlaust i dag? Alle plussorda har tydelegvis gjort at det ikkje blei plass til konkrete arbeidsoppgåver i programutkastet. Kva er målet for nyverving? Korleis skal vi styrkje organisasjonen? Kva er dei viktige, nasjonale kampanjane dei neste åra? Nemnda skriv i avrundinga av ”eit arbeidsprogram bør skissere ei retning, nokre hovudprioriteringar og ikkje minst vere ope for tolking”. Her er eg rett og slett usamd. Eg tykkjer derimot det er eit viktig demokratisk grep at organisasjonen gjennom landsmøtet får høve til å seie noko om kva hovudprioriteringar organisasjonen skal ha dei neste åra. No er det i praksis opp til styret og skrivarstova å ta slike avgjersler.

Eg bør kanskje leggje til at jamvel om dette kan lesast som full slakt og terningkast éin, er det òg gode element i teksten. Eg er sjølvsagt ikkje usamd i at Noregs Mållag sentralt bør vere proffe på lobbyverksemd, eller at mållaga i bokmålsland godt kan vere med på å lyfte sidemålet. Eg tykkjer berre at dette er å redusere mållagsarbeidet til eit nivå nynorsken korkje fortener eller har godt av.

Nord-Korea

2011-01-02T08:16:00.003+01:00

For tida tenkjer eg ganske mykje på Nord-Korea. Det vil seie, i grunnen har eg tenkt på Nord-Korea i ganske lang tid. I går fekk eg det føre meg at det nye året skulle ærast med eit ryddig hus. I all min flid kom eg over ei utgåve av Wallpaper eg kjøpte i 2002, der Wallpaper presenterte ein stor biletspesial frå Pyongyang. Dei vanvittige monumenta, betongkonstruksjonane, den brutale venleiken og indre logikken bør kunne imponere kven som helst. Store plassar, himmelhøge statuar, eit atombombesikkert metrosystem og kulturpalass for alle tenkjelege føremål: Pyongyang har tilsynelatande alt, alt utanom menneske. I alle fall om ein skal tru bileta i Wallpaper. No veit eg jo at det bur folk i Nord-Korea òg. Ganske mange, faktisk, og særs mange av dei er sjølvsagt i hæren. For eit lite glimt inn i livet til menneska i verdas pussigaste land kan ein lese Pynongyang av Guy Delisle. Det gjorde i alle fall eg.

Visste du forresten at Nord-Korea har eiga tidsrekning, og at vi no er i Juche 100?

Dersom eg droppar valkampen, svir av BSU-kontoen og slår fylgje med ein gjeng pensjonistar, kan eg visst reise med norsk gaid til Nord-Korea til hausten. Meir spanande er det kanskje å lure seg med på det lukka toget frå Moskva til Pyongyang. Der kan ein til dømes bruke dagane på å kike på kvinnelege trafikkonstablar. Det er i alle gratis å fylgje kultbloggen Kim Jong-Il looking at things. Like artig (og litt trist) er den (truleg seriøst meinte) sida Korean Friendship Association Norge, ei underside av den herleg stygge offisielle Nord-Korea-sida. Eg tilrår gjerne nyhendeartikkelen om verdas høgaste hotell.

Kvar dag kan vi lese ting som at Nord-Korea vil bryte saman, at dei satsar på eit kjernefysisk holocaust eller at ein fyr på min eigen alder no er sjef for eit av verdas største militærvesen. Og at det ser ut til at vi har om lag like høg kompetanse på området. Men eg lurer framleis på korleis det er å bu i Nord-Korea. For å stille opp ein klisjé midt i all elenda: Òg i verdas kanskje sjukaste militærdiktatur får vel jenter og gutar sitt fyrste kyss?

Nyttårsynske til Klassekampen-redaksjonen

2010-12-30T11:45:00.001+01:00

Hei!

Eg ville berre seie frå om at eg er viljug til å betale hundre kroner meir i månaden for Klassekampen-tinginga mi dersom eg kan få ein versjon av avisa utan innlegga til Arild Rønsen.

På førehand takk,

Jens

Romjulsdrøm

2010-12-27T13:28:00.003+01:00

I dag oppdaga eg det Lofoten-baserte plateselskapet Guano, som sjølvsagt har heimesidene sine på nynorsk. Eg trur vi kan snakke om ein total nynorskdominans i plateselskapbransjen i Lofoten for tida. Ta den, bokmålsjävlar!

Fram til i fjor (som straks er i forrifjor) dreiv dei bloggen Musikk er som fuckings terapi for oss. Godt sagt! Terapi er sjølvsagt òg noko vi tilbyd her på AKP-bloggen, og vi gjev difor ordet til vår eigen terapi- og healing-redaksjon:

"No kjem januar, ein månad vi ofte set i samanheng med slunkne lommebøker og tjukke rekningsbunkar. Vi i terapi- og healing-redaksjonen kan kanskje ikkje gje deg betre råd. Men som vi ofte seier; musikk er som fuckings terapi for oss. Vi gjev deg difor nittitalsklassikaren "All i wanna do" med trønderrockarane Di Mico, ein romjulsdraum av ein song om kva ein kan gjere dersom ein er har mange pengar. For hugs: Draumar er gratis."

Som to dropar vatn?

2010-12-21T12:07:00.003+01:00

Okei. Det blei ein pause då eg oppdaga at eg hadde for dumme vener til at nokon av dei var i stand til å svare på lukespørsmålet. Men her kjem ei oppdatering:

Arbeidarpartiet og SU har heilt like framsider på medlemsblada sine. Eller har dei det? Finn fem skilnader og vinn æresmedlemskap i både Ap og SU!

Korleis går songen?

2010-12-04T13:48:00.003+01:00

I dagens luke finn du ei lita, kreativ oppgåve. Eg har funne opp ein julesong, og den går slik:

Englane syng at det nærmar seg jul
Erna og Dagfinn dalar i skjul
I jula er alle i supert humør
Utanom Siv, men det veit vi frå før

Korleis er neste vers? Vinnaren får ein drøyme-julaftan med Frisvold!

Kven gøymer seg i nissekostymet?

2010-12-03T08:40:00.001+01:00

Påske i julekalenderen

2010-12-02T14:38:00.004+01:00

Då skal vi reise til... Stjørdal!

Dette er altså ein julelabyrint. Likevel tillét vi oss eit påskespørsmål: Kven er kusina til NRK-kjekkasen Viggo Valle?

Julekalender, dag 1

2010-12-01T13:16:00.002+01:00

Velkomen til den litt sporadiske julekalenderen her på AKP. I desse omsettingstider høver det godt med ein omsett julesong. Fyrst med Google Translate frå engelsk til bokmål, og deretter med Apertium frå bokmål til nynorsk. Kva song er dette?

Berre høyrer dei dombjeller ringlande,
ring ting kribling òg.
Kom på det herlege vêret
for ein kanefart saman med deg.
Utanfor snøen fell
og venner ringar "Yoo Hoo."
Kom igjen, det er nydeleg vêr
for ein kanefart saman med deg.

Premie: Kanefart med Dagblad-redaktør Lars Helle.

Ledig paragraf

2010-11-28T16:07:00.002+01:00

Eg tok ein kikk på Grunnlova, og fann eit par ledige paragrafar. Her er mine framlegg til kva dei kan fyllast med. Eg tek atterhald om at mine lovtekstar ikkje passar heilt inn i samanhengen. Men hei, grunnlova er jo skriven på eit språk som har namnet sitt etter ein snaps (Gammel dansk), så kor seriøst kan ein eigentleg ta henne?

§10
Stasministeren i Noreg kan ikkje vere ein samfunnsøkonom. Ho/han må kunne namnet på fleire menneske enn statistiske modellar.

§33
Nasjonalsongen til Noreg er Take on me med A-ha.

§38
Alle er samde om at Noreg er eit monarki, men eit tullemonarki. Ingen treng med andre ord ta kongehuset seriøst, og det er lov å le høgt av dei rare hattane deira. Dette er å rekne som eit nasjonalt kompromiss på line med EØS-avtalen.

§42
G-35 skal framleis bli laga i Gudbrandsdalen.

§52
Grevinnen og hovmesteren skal gå på tv kvar vesle julaftan. Og alle statsborgarar skal le når hovmeisteren snublar i isbjørnhovudet.

§56
Nynorsk er fint i dikt.

§70
Berre Grand Prix-sigar der Rolf Løvland er involvert, er rekna som ekte Grand Prix-sigrar.

§72
Når nordmenn seier Grand Prix, meiner dei ganske ofte Eurovision Song Contest. Såpass får kontinentet tole.

§89
Innvandrarar er velkomne. Særleg dersom dei kjem i UFO-ar og landar i Hessdalen.

Halvøy

2010-11-25T11:58:00.004+01:00

Eg slit med ei kommunalpolitisk skrivesperre. Ikkje bra. I mellomtida tenkjer eg på den spente situasjonen som for tida rår mellom Sør- og Nord-Korea. Kulturskilnadene gjer det riktignok vanskeleg for meg å skjøne ein slik konflikt skikkeleg. Eg har difor samla ei liste over halvøyar med eiga avis, og vonar at nokre av desse kan bringe kommentarstoff om Korea-saka i eit halvøyperspektiv:

Røyken og Hurums avis (Hurumlandet)
Varangeren (Varangerhalvøya)
Lindesnes avis (Lindesnes var halvøy fram til 2007)
Romsdals budstikke (Romsdalshalvøya)
Bergens tidende (Bergenshalvøya)
Fosna-folket (Fosenhalvøya)
Inderøyningen (Inderøy)
Farsunds avis (Lista)
Vestavind (Sveio)
Aura avis (Tingvollhalvøya)

Årets

2010-11-23T16:28:00.002+01:00

Det finst to typar politikarar i dette landet; bokmålspolitikarar og nynorskpolitikarar. Kven vinn i kvar sin kategori? Tek Siv Jensen sigeren heim i år – og i kva kategori? Ola Borten Moe er kronprins i Senterpartiet, men held det til å vinne prisen som Årets nynorskpolitikar? Skal Trude Brosvik slå alle rikspolitikarane? Og kva skjer dersom Torbjørn Jagland lanserer Barack Obama, president av Vinland?

Her kan alt skje, altså!

Vår far!

2010-11-22T12:10:00.005+01:00

No tenkte du kanskje at dette innlegget skulle ha oppbyggelege kvalitetar som du kunne ta med deg inn i tidsklemma og adventsmaset og alt det der. Og sjølvsagt får du det du vil ha her på AKP, i alle fall dersom du ville lære litt om heis.

Som mange veit har eg tre småsysken. Det mange ikkje veit er at desse framleis kappast om å få trykkje på knappen når vi køyrer heis. Og endå færre veit nok at eg gjerne skulle vore den som fekk lov til å trykkje på knappen sjølv. Men eg let dei yngre gå framføre i køa, sjølvsagt.

For heis er framleis spanande. Eg har alltid førestilt meg at kom til å finne ein daud narkis i heisen heime, men det har framleis ikkje skjedd. No har dei pussa opp både heisen og naboane, så sjansen minkar vel for kvar dag som går. Ein annan favorittheis er sjølvsagt glasheisen på Oslo Plaza, Skandinavias snøggaste. Då vi var yngre avslutta vi alltid Tusenfryd-turar med å snike oss ein tur i denne heisen. Lukka var stor då eg fann ut at min personlege fiende i klassen hadde høgdeskrekk og måtte stå att på bakkeplan.

Men den heisen eg har aller mest lyst til å ta, er altså ein paternoster-heis. Som alle veit er Pater noster latin og tyder «vår far». Innretninga fekk dette namnet av di skaparen tykte ho minna om rosenkransen. Han om det. Paternosterheisar går altså rundt og rundt i ring, litt som ein vertikal skiheis. I Noreg finst det visstnok berre éin att, i Landbrukets hus. Eg skal ikkje leggje skjul på at eg gjerne let meg invitere til Schweigaardsgate 34 for å køyre heis.

Sjå, så gøy dei har det i landbruket!:

AKP – utanlandsspesial!

2010-11-21T13:36:00.009+01:00

Eg har vore ein tur i Stockholm – The capital of Scandinavia. «Stockholm», tenkjer du sikkert, «dei er jo mest kjende for Skogskyrkogården. Men kva var no dét att?». Jammen flaks at eg har tenkt å fortelje deg litt om Skogskyrkogården akkurat no!

Skogskyrkogården er mest kjend for å vere ein av dei fjorten verdsarvstadene i Sverige og det einaste som ligg i Stockholm by. Kyrkjegarden kom med på UNESCO-verdsarvlista i 1994 og er med sine 100.000 gravplassar den nest største gravlunden i Sverige. Gravlunden inneheld område for muslimar, ortodokse, bahaiar, mandearar, katolikkar og jødar i tillegg til det store området for protestantisk kristne.

Skogskyrkogården er kjend for å ha teke vare på naturen i området og kombinert han med ein enkel, streng arkitektur. Arkitektane Gunnar Asplund og Sigurd Lewerentz skapte for snart hundre år sidan verdskulturarv. Mon tru om dei visste det då dei gjorde det?

Kva vil vi ha?

2010-11-17T19:25:00.002+01:00

– Kva vil vi ha?
– Gjenforeiningskonsert med Flava to da bone!
– Når vil vi ha det?
– No!

Klarspråk

2010-11-16T17:11:00.002+01:00

Klarspråksprosjektet til staten er viktig. Og det meiner eg ikkje berre av di det er min all time high favorittstatsråd Heidi Grande Røys som sette i verk tiltaket. Eit av dei artige tiltaka den snille staten har kome på, er å dele ut ein klarspråkspris til den etaten som snakkar med det aller klaraste språket.

Artig at dei delte han ut til Utlendingsdirektoratet, som vel fyrst og fremst er kjende for å fortelje folk at dei må pakke saman sakene sine og reise frå landet?Men i alle fall: Flott at dei fortel folk dette i ei god prosentvis fordeling mellom bokmål og nynorsk!

Songskrivarverkstad

2010-11-11T19:57:00.002+01:00

For tida er dette min favorittsong:

Songen er sjølvsagt inspirert av denne klassikaren:

Ved nyttår 2012 skal Inderøy og Mosvik slå seg saman, slik at kongeriket berre får 429 kommunar, mot dagens 430. Slik blir arbeidsfeltet for ein kommunalpolitisk sekretær som meg stadig mindre. Den nye kommunen skal sjølvsagt heite Northug kommune, kalla opp etter Mosvikas store son. Neidå. Jodå.

Lurer på om det kjem ein ny versjon av kommunesongen då?

Jens på tur

2009-10-01T10:52:00.001+02:00

Dei neste vekene er eg på tur til UNESCO og SN, Paris og New York. Eg kjem ikkje til å skrive særleg mykje om det på denne bloggen, men derimot på SN-bloggen til LNU. Les om mitt fantastiske liv, kjendismingling, interne løyndomar i SN og Paris Hilton der.

Kristin Halvorsen

2009-09-06T20:05:00.003+02:00

Faktasjekk er jo inn for tida, så graveavdelinga her på AKP gjev deg i dag det komplette oversynet i eit spørsmål som truleg har gnagd lenge utan at du har funne ut av det: Kva Facebook-grupper finst med Kristin Halvorsen som tema? I dette oversynet er berre grupper der namnet refererer direkte til Kristin Halvorsen med. Grupper som omhandlar andre Kristin Halvorsen-ar enn SV-leiaren er luka ut.

Alle Som Avskyr Kristin Halvorsen, og politikken hennes!
AVSKAFF REGJERINGA OG KRISTIN HALVORSEN FOR Å FÅ NED BENSINPRISENE
Bensinprisene må ned, mail halvorsen!
de som støtter kristin halvorsen og resten av sv!
E-post aksjon: KUTT BENSINPRISENE, KRISTIN HALVORSEN!
er kristin halvorsen den nye hitler !!???
Fire nye år med Kristin Halvorsen!
Fjern finansminister Kristin Halvorsen (SV)
Fjern Kristin Halvorsen
For oss som elsker Kristin Halvorsen
For OSS som HATER KRISTIN HALVORSEN
Foreningen som HATER Kristin Halvorsen
Jeg liker Kristin Halvorsen
Kristin Halvorsen
kristin halvorsen er best!!
Kristin Halvorsen er en LØGNER!!!
Kristin Halvorsen i gapestokk
KRISTIN HALVORSEN MÅ GÅ AV PÅ NYTTÅR.
Kristin Halvorsen og Liv Signe Navarsete er en trussel for Norges framtid!
Kristin Halvorsen som finansminister? Skeptisk!
NEI til Jens Stoltenberg og Kristin Halvorsen og rødgrønn regjering
Nei til Kristin Halvorsen
Nå bør kristin Halvorsen gå som hun lovte
Når skal du gå av Kristin Halvorsen?
PROTESTAKSJON MOT KRISTIN HALVORSEN SINE DRIVSTOFFAVGIFTER!
Send Kristin Halvorsen ut av landet
Slik lurte Kristin Halvorsen norske småbarnsforeldre
Støtt Kristin Halvorsens forslag om å fryse lønnen til div samf.topper!
SV-Kristin Halvorsen Brenn i helvete!
Vi som krever at Kristin Halvorsen går av
vi som synes Kristin Halvorsen er ei arrogant fitte
Vi som syns at kristin Halvorsen er en av norges beste politiker!!!
Vi som vet at Finansministeren er skylden de latterlig høye bensinprisene
Vi som vil ha Kristin Halvorsen og regjeringen bort fra makta.

Nei og nei, Framstegspartiet

2009-08-19T09:55:00.003+02:00

I den flotte lokalavisa Sunnhordland uttalar Frp-general Geir Mo at

"For hovudorganisasjonen har det aldri vore reist som nokon problemstilling at partiprogrammet vårt berre kjem ut på bokmål. Me har ikkje hatt særleg etterspørsel etter det, og såleis har me heller aldri vurdert å trykkja det opp på begge målformer. Dette har også ei praktisk og økonomisk side. Me synst det er lite fornuftig å sitja inne med stort lager av materiell på begge målformer, sidan alle som bur i landet vårt fint klarar å lesa begge deler."

Men då har han misforstått noko viktig. For poenget er jo å dele ut nynorskutgåva, ikkje lage eit stort lager av det? Slikt dreiv dei med i Sovjet, og ein såg jo kor mange gonger dei vann Grand Prix.

Materialisme

2009-08-17T18:36:00.002+02:00

Når arbeidsvekene stort sett blir klokka inn på noko over nitti timar, baksmellen på skatten er på 16 000 og renget høljar ned ute, tykkjer eg det er lov å ynskje seg ting. Kan jo heilt tilfeldig slumpe til å nemne at eg har namnedag 24. september.

Lillebjørn Nilsen: Byen med det store hjertet
Er dette det finaste plateomslaget i heile verda? Eg trur kanskje det:

Frode Grytten: Rom ved havet, rom i byen
På ei veke slumpa eg til å høyre Frode Grytten lese høgt frå denne tre gonger. På tide å lese resten.

Tur til Kiruna
Berre ein gamal draum. Det går tog heile vegen!

Dette lurer eg på

2009-08-06T12:46:00.000+02:00

Kan ein få svineinfluensa av å ha for mykje valflesk?

Kvifor

2009-07-29T15:06:00.000+02:00

Kvifor finst det ingen statleg hjelpetelefon for oss som er avhengige av Facebook?

Festivaltid

2009-07-20T14:35:00.002+02:00

Sumaren er høgtid for festival på same måte som jesu fødsel er høgtid for shopping. I Noreg finst det jo nokre festivalar frå før, men sjølvsagt altfor fåe. Kulturredaksjonen her på AKP gjev deg difor ei liste over festivalane som førebels ikkje finst (trur vi, research-avdelinga var på ferie), men som heilt klart bør gjere det.

Mobiltelefonfestivalen
Kva er ungdom opptekne av? Sex og mobilar, sjølvsagt. På denne festivalen kan dei høyre jamba-ringjetonar frå scena medan dei puler i skogen. Stort standsområde med mange gode tilbod. Og kanskje kjem han artige telefonkioskmannen frå OneCall-reklamane innom?

Gitarsolofestivalen
Audun Vinger etterlyser meir respekt for gitarsoloen. Og alle veit jo eigentleg, inst inne, at dette er den beste delen av alle rockelåter. Kvifor ikkje ein festival med berre gitarsoloar? Så treng vi ikkje lide oss gjennom resten av songen. Mest truleg plassering av festivalen: Inntrøndelag.

Pornofestivalen
Korleis ser dei eigentleg ut, desse som ser på porno? Det er det mange som lurer på. På denne festivalen kan dei samlast og finne ut meir om kva gruppe av folket dei tilhøyrer.

Nyttårsløfte - oppdatert

2009-07-11T19:30:00.002+02:00

Greitt, no har halve året gått, og det kan vere på tide å kome med ei oppdatert nyttårsløfteliste. Eg har tenkt at det enklaste var å dele ho in etter departement:

Statsministerens kontor
Inkje å melde. Dårleg start?

Arbeids- og inkluderingsdepartementet
Jobb i Nei til EU og Noregs Mållag. Veldig spanande og ganske krevjande.

Barne- og likestillingsdepartementet
Vonar det blir meir likestilling enn barn i andre halvår av 2009.

Finansdepartementet
Eg skal spare i BSU, og ha ein ryddig økonomi. Og svi av minst 10.000 på nytt stereoanlegg!

Fiskeri- og kystdepartementet
Eg skal ete fisk minst to gonger i veka.

Fornyings- og administrasjonsdepartementet
Eg bør førebu den store fornyinga avbalkongen min som etter planen skal skje våren 2010. Det blir bra!

Forsvarsdepartementet
Legg ned skiten. Eg reknar ikkje det å forsvare sakene som er viktige for meg som løfte, men som ein slags overlevingsstrategi.

Helse- og omsorgsdepartementet
Tren meir!

Justis- og politidepartementet
Eg kan tenkje meg at meir sjølvjustis etter midnatt ute på byen kan vere ein god idé. Nokon sa visstnok at det var sånn, i alle fall.

Kommunal- og regionaldepartementet
Det er vel her politikk sorterer? I så fall kan eg love at eg skal gjere mitt for å gjere SV til valvinnar til hausten! Og late dei tusen Sagene SV-blomar bløme.

Kultur- og kyrkjedepartementet
Eg lovar å bruke meir pengar på musikk og bøker. Og ettersom dette er seriøse saker, tykkjer eg det er heilt på sin plass å kanalisere pengebruken gjennom butikkar med pene ekspeditørar.

Kunnskapsdepartementet
Nix. Studiepause denne hausten.

Landbruks- og matdepartementet
Fem om dagen og dei kulaste balkongkassene i blokka!

Miljøverndepartementet
Meir tog og mindre fly. Dette går truleg bra ettersom eg har færre nasjonale verv enn i fyrste halvår.

Nærings- og handelsdepartementet
Det var då fælt så mange departement det var, då? Eg har ikkje noko å melde her.

Olje- og energidepartementet
Vere flink til å bidra i kampen mot olje i nord. Melde inn alle venene mine i Folkeaksjonen!

Samferdselsdepartementet
Reise med tog mellom Mo i Rana og Bodø, slik at eg endeleg kan få fred i sjela etter å ha reist alle jarnbanestrekningar i Noreg.

Utanriksdepartementet
Redde verda i SN saman med Julie og vere flink i internasjonalt utval i NMU.

Kultur og politikk

2009-07-10T14:49:00.002+02:00

Valkampen er snart over oss, like sikkert som eitt eller anna som fungerer metaforisk og er heilt sikkert. Og som vi alle veit - høgdepunkta i valkampen er gjerne når dei ulike partia lanserer valkampsongar og partileiarane ser seg tvinga til å vugge med (i utakt til musikken) og smile tappert. Er du redd for å gå deg vill i kulturjungelen? Fortvil ikkje! Musikkredaksjonen her på AKP har laga ein gaid for deg som gjerne vil vite kva du snakkar om utan å vite kva du snakkar om.

Framstegspartiet
Denne songen er ein sikker vinnar på vorspiel, fest og nachspiel. Det mangefasetterte kjensleregisteret gjer at songen fungerer til all slags bruk, og kven drøymer vel ikkje om eit piano med Frp-logo?

Høgre
Dette partiet har førebels ikkje kome med nokon song. For dårleg! Men då kan vi kose oss med denne i staden:

Venstre
Denne songen er faktisk så dårleg at redaksjonen førebels ikkje har orka å høyre heile, difor er det vanskeleg å gje ein dom. Men kanskje songen tek seg opp mot slutten?

Senterpartiet og Kristeleg Folkeparti
Desse partia har ikkje funne heilt ut av denne internetten enno.

Arbeidarpartiet
Denne songen er ikkje så dum! I tillegg er det veldig bra at Arbeidarpartiet profilerer seg på nynorsk, og Bøygard-systrene er ganske kule. Tommel opp. Hadde det ikkje vore for den dårlege politikken til Arbeidarpartiet, ville vi vurdert å røyste Ap 14. september.

SV
Mash-up! Mash-up! Mash-up! Perfekt for SV-kyrkjelyden. Og for redaksjonen på AKP er Kristin Halvorsen den einaste Gud.

Raudt
No trudde du kanskje at Raudt ikkje hadde nokon valkampsong? At dei sinte folka ute på kanten av politikken ikkje tok seg råd til den slags tull? Då hadde du heilt rett. Difor fiksa P3-Ronny ein song til dei! Sjekk ut kva nynorskhelten har diska opp med.

Eit ord og eit spørsmål.

2009-06-07T18:40:00.002+02:00

Eit ord:

Økosatanisme.

Eit spørsmål:

Jens lærer seg eit nytt språk

2009-06-06T17:29:00.002+02:00

I juli skal eg nokre dagar til Lisboa saman med Julie. Dimed fekk eg Cappelens parlører: portugisisk frå 1974 av Mormor - ho rekna ikkje med at ho hadde meir bruk for han. Trass i at boka berre er på noko-og-tretti sider "vil De mestre situasjonen med Cappelens parlør". Ettersom det finst mange andre der ut som heller ikkje kan portugisisk, tenkte eg det kunne vere fint med litt språkleg folkeopplysing. For å hjelpe oss gjennom språket har Magnhild og Frode teke på seg jobben å syne nokre tablå frå portugisisk kvardagsliv. Frode stiller med poncho og vil i denne dialogen figurere som Miguel. For kulturingorantane der ute finn de omsetjinga nedst.

Portugisisk
Magnhild: Bom dia! Desejava despachar a minha mala.
Miguel: É muito caro.
Magnhild: Não?
Miguel: Pode-se fazer campismo aqui? Tive um acidente...
Magnhild: Não. Não gosto da forma e da côr. Faz favor de me mostrar algo de outra qualidade?
Miguel: Preciso com urgência de um remédico contra o purgante.
Magnhild: Está bem, pode passar.
Miguel: Há aqui cabinas? Pode-se alugar um calção de banho?
Magnhild: Sofro de algodão de passajar.
Miguel: Desejava a garrafa e rins.
Magnhild: Há água corrente!? Tenha a bondade de encher o radiador.

Bokmål
Magnhild: God dag! Jeg vil gjerne sende kofferten min som reisegods.
Miguel: Det er svært dyrt.
Magnhild: Nei?
Miguel: Er det lov å slå opp telt her? Jeg har hatt et uhell...
Magnhild: Nei. Jeg liker ikke formen og fargen. Kan De vise meg noe annet?
Miguel: Jeg trenger absolutt et middel mot avføringsmiddelet.
Magnhild: I orden!
Miguel: Finnes det omkledningskabiner her? Kan man leie en badebukse?
Magnhild: Jeg lider av stoppegarn.
Miguel: Jeg vil gjerne ha fett og nyrer.
Magnhild: Er det rennende vann på rommet!? Vær så snill å fylle radiatoren.

Sol, sumar og...

2009-06-04T16:41:00.003+02:00

Det er tid for sol! Og sumar! og noko anna på s! I alle fall dersom ein skal tru sumarleirinnbedingane som renn inn for tida. Kva er den aller beste bokstavrimkombinasjonen? Alliterasjonsredaksjonen på AKP har sett seg ned for å undersøkje dei beste bokstavrima innanfor ulike sektorar.

Målrørsla
Sol, sumar og Sylfest
Sol, sumar og sidemål

Velferdsstaten
Sol, sumar og sjukeheimsplass
Sol, sumar og samhandlingsreforma

Språk og kultur
Sol, sumar og sarkasme
Sol, sumar og sceneskrekk

Privat
Sol, sumar og sadisme
Sol, sumar og syfilis

Her burde det vere nok av overskriftsmalar til lokalavisjournalistikken i sumar. Kva er din favoritt?

Kunne Jon Hustad gå frå debatten i protest?

2009-06-03T08:35:00.002+02:00

Sist fredag skipa Klasskeapmen til debatt om islamofobi (gjesp?) under Litteraturfestivalen på Lillehammer. Høgdepunktet i debatten var visstnok (eg nytta tida på betre ting, som å sjå gras vakse eller måling tørke) at Jon Hustad, journalist i Dag og Tid og prominent representant for Horehøgre, gjekk i protest. Spørsmålet blir då: Kan Jon Hustad gjere noko slikt?

Det å forlate ein debatt i protest er debattantanes svar på scenestuping (stage-diving) – det er den ultimate aktiviteten – noko berre rockestjerner og Carola kan tillate seg. Er Jon Hustad Dag og Tid-varianten av Carola? Kanskje. Men held det? Neppe.

Det å leve med Dag og Tid er litt som å ha bu i kollektiv med ein som vil leggje seg klokka ni kvar kveld: Jamvel om ein er glad i sambuaren sin, blir det slitsamt i lengda. Dag og Tid slepp til utruleg mange uinteressante folk i spaltene sine, og Jon Hustad får frykteleg mykje plass til å gjere greie for standpunkta han har i alle moglege saker.

Kva skjedde med Mira Craig då ho stupte frå scenekanten? Jo, knesskålene gjekk i betonggolvet (saman med resten av dama) og resultatet blei ein tur på sjukehus. I staden for å bli løfta av folk flest, datt ho pladask ned i røynda.

Kanskje er det slik at Jon Hustad no ligg med knuste debattantknesskåler?

EU-valet

2009-06-02T11:53:00.002+02:00

Som veldig fåe veit, er det EU-parlamentsval 7. juni. Den aller beste grunnen til å røyste fann eg som vanleg på Youtube, staden der vanlege menneske orienterer seg om politikk.

Barnebøkene eg skulle hatt

2009-06-01T22:33:00.009+02:00

I oppveksten blei eg fôra med tull og tøys mellom stive permar. Kvifor? Her kjem ei liste over bøker eg i etterpåklokskapens grelle ljos ynskjer at eg hadde lese i barndomen.

Ting eg eig

2009-06-01T14:44:00.002+02:00

Av og til, når eg får lyst til å sjå ein film eller høyre på ei plate, oppdagar eg at eg ikkje eig nett den filmen eller plata. Dette gjer nesten alltid at eg blir overraska, før eg tenkjer at eg sikkert har teke feil. Men kjensle nummer tre i denne rekkja er den snikande kjensla av at eg ein gong i tida har eigd denne tingen, og at han no er borte. Eg har laga ei liste over måtar eg mistar ting på:

Eg tek dei med på byen/NMU-leir/andre plassar.
Eg låner dei bort og får dei ikkje att.
Vaskemaskinmonsteret et dei (, men dette gjeld berre om vi snakkar om sokkar).
Eg har laga eit så lurt system for å arkivere denne tingen at eg finn han att fire år seinare.

Kanskje du har nokon av dei tinga eg saknar? Kanskje eg har nokre av tinga dine?

Til slutt tek eg med eit klistremerke frå den neste organisasjonen eg vil bli aktiv i:

Framhaldssoge

2009-04-29T15:05:00.003+02:00

(Til nye og gamle lesarar: Starten på denne soga finn du i januar.)

Vi er i Tønsberg. Fabrikkrøyken svulmar opp av pipene slik bilringar tyt ut av ein for trong genser. Utanom nokre kråker i trea er det ingen levande vesen å sjå. Alle husa ser gylne ut i solskiner.
Magnhild: Kva gjer vi her?
Frode: No skal du passe kjeften din.
Magnhild: Åja.
(Pause)
Magnhild: Sånn, no har eg passa kjeften min ein stund. Kva gjer vi her?
Frode: Vi skal kjøpe bunad, det er stort sett det folk gjer i Tønsberg.
Magnhild: Då vil eg minne deg om at bunad blir bøygd annleis enn vanlege hankjønssord på nynorsk, slik at ordet får -er- og -ene-endingar i fleirtal.
(Pause)
På eit hjørne står det ein mann og skrik ut ulike slagord retta mot dei norske partia.
Slagordmann: Heller sextreff enn KrF! Heller diaré enn Frp! Heller bli oppfatta som ei sklie enn medlemskap i Arbeidarpartiet!
Magnhild: Det var då temmeleg dårleg rytme i desse slagorda dine, slagordmann.
Slagordmann: Eg veit det, men eg gjer i alle fall mitt beste.
Magnhild: Korleis?
Slagordmann: Ved å skape meir politikarforakt freistar eg få ned valdeltakinga. Når ingen lenger røyster ved val kan eg sjølv stille, og treng berre mi eiga, eine røyst for å få alle plassane i Stortinget.
Frode: Fint, det. Veit du vegen til Husfliden?
Slagordmann: Ja, men eg seier det ikkje til deg.

Røyst på Venstrealliansen!

2009-04-21T11:14:00.002+02:00

Og no: reklame.

Eg vil oppmode dei som sningar innom denne bloggen og er registrerte som studentar på Unversitetet i Oslo om å røyste i studentparlamentsvalet denne veka. Det gjer du ved å gå inn på valsidene. Eg står (leng nede) på lista til Venstrealliansen, som er dei radikale studentane på universitetet. Du kan lese heile programmet vårt, men eg oppsummerer snøgt og greitt hovudsakene:

1. Nei til kutt i seminarundervisning!
2. Ja til betre og meir varierte vurderingsformer!
3. Fleire billege studentbustader!
4. Meir stipend, mindre gjeld!

Ord eg tenkjer på

2009-04-18T17:56:00.001+02:00

Brudulje.

Og det er ikkje av di eg skal på landsmøtet til Noregs Mållag i helga.

Leiartalen

2009-04-14T09:13:00.002+02:00

Ettersom eg manglar om lag 10.000 teikn (utan mel lom ro m) på å bli ferdig med ei oppgåve eg bør ha avslutta i tretida i dag, vil eg gjerne bruke tida mi på å leggje ut leiartalen eg heldt til landsmøtet i NMU i Stavanger for eit par helger sidan. Det vil seie; han ligg i grunnen ute frå før. Men ettersom eg her på bloggen freistar samle saman eg er særskild nøgd med, tenkte eg det kunne vere greitt å leggje han ut her òg:

Leiartale til landsmøtet 2009

Gode landsmøtelyd! Det er godt å vere tilbake på landsmøte. Det var fyrst i starten av førre veke at forstod at landsmøtet var rett rundt svingen, og då kom den kriblinga i magen som alltid melder seg på denne tida av året. Denne helga skal vi meisle ut politikk og strategi for Norsk Målungdom. Denne helga skal vi leggje planane for framtida til nynorsken. Denne helga gler eg meg til!

Korleis går det eigentleg med nynorsken ? Det er eit spørsmål eg får frå sidemålshatarar på fest, på e-post frå ukjende folk, frå kritiske journalistar og ikkje minst frå leiaren i Unge Høgre. Og gong på gong må eg skuffe dei: For det går jo ganske bra!

For det fyrste: Vi har klart å leggje det negative sidemålsordskiftet daudt, og i staden reiser vi ein debatt om korleis innhaldet i sidemålsundervisinga skal bli betre. For det andre: Fleire og fleire ser det urimelege i at nynorsken skal vere diskriminert bort frå spaltene i dei største avisene i Noreg. Dette er eit godt døme på at våre haldningar får gjennomslag òg utanfor denne landsmøtesalen. Og for det tredje: Nynorsken har ein av landets mest slagkraftige ungdomsorganisasjonar bak seg. Korleis står det til med bokmålsungdomen?

Men altså: Vi må lengre. Mykje lengre.

Eg vil gjerne seie noko om læremiddel. I år er det faktisk 140 år sidan den fyrste læreboka på landsmål blei gjeven ut: Det var ”Lesebok i Landsmaalet” av Olav Paulson. Parallellutgåveordninga er den paragrafen i opplæringslova som seier at alle læremiddel skal kome på nynorsk og bokmål til same tid og same pris. Ho er grunnmuren som gjer det mogleg å gjennomføre skulegangen på nynorsk. Skulane har rett og slett ikkje lov å kjøpe inn læremiddel som ikkje finst i parallellutgåve. Parallellutgåveordninga har eksistert i grunnskulen sidan 1969 og vidaregåande skule sidan 1974. I år fyller altså parallellutgåveordninga i grunnskulen førti år, og dette har kanskje vore vår viktigaste sak som organisasjon. Dette kravet revolusjonerte opplæringa for nynorskelevane.

Men er vi i mål? I 1970 skipa Noregs Student- og Elevmållag – som er det gamle namnet på Norsk Målungdom – til den fyrste aksjonen for nynorske lærebøker i Øystese i Hardanger. I år feirar vi at parallellutgåveretten har eksistert i førti år, medan vi neste år altså kan ”feire” 40-årsjubileum som aksjonerande kamporganisasjon for ein rett vi ikkje har fått oppfylt. Kva er det for noko? Eg finn meg ikkje i at Bård Vegar Solhjell skuslar bort framtida til nynorsken på denne måten. Det er klart at vi har gjort store framsteg i denne saka. Likevel: Vi kan ikkje gje oss før kunnskapsministeren står skulerett og gjer som vi seier: Alle læremiddel må kome til same tid og same pris på bokmål og nynorsk. Alle nynorskelevar har krav på ei like god opplæring som den bokmålselevane får. Dette handlar om sjølve eksistensgrunnlaget for språket vårt. Denne kampen kan vi ikkje tape!

Språkmeldinga. Eg må snakke litt om språkmeldinga. For det har blitt slik at for kvar gong eg tenkjer på denne lefsa her, blir eg meir og meir irritert. I fleire år har svaret frå staten vore at ”vi må vente på stortingsmeldinga om språk før vi kan gå i gang med nye tiltak” når målrørsla har peika på diskriminering og urett i norsk språkkvardag. Kva er språkmeldinga? Kultur- og kyrkjedepartementet har brukt 266 sider på å forme ein heilskapleg norsk språkpolitikk i ei stortingsmeldinga som altså skal handsamast i Stortinget denne våren. Eigentleg skulle det òg vore eit kapittel om språkopplæring i denne meldinga, men Kunnskapsdepartementet og Kulturdepartementet klarte ikkje å bli samde om innhaldet, slik at Kunnskapsdepartementet i staden skreiv si eiga stortingsmelding om dette emnet.

Er det nokon her hugsar eventyret om ”Keisarens nye klede” av H. C. Andersen? I eventyret er det ein ung gut som ikkje aksepterer dei vedtekne sanningane i samfunnet og roper ”men han har jo ingen klede på!”. På same måte er det vi som er dei unge i denne saka, og som må rope det same. Det står jo ingen ting her! Kor er dei tiltaka som skal gje nynorsken det lyftet han fortener? Eg har leita grundig – tru meg – og har framleis til gode å finne slike tiltak. Er det ”Departementet vil fremja dei positive verdiane ved den språkdelte norske kulturen og motverka negative haldningar til nynorsk” som skal gjere Noreg til eit nynorsk-nirvana? Eller trur faktisk kulturminister Trond Giske at det at ”Departementet ventar at riksdekkjande aviser i større grad gjev høve til å nytta nynorsk på redaksjonell plass” får konsekvensar for språkføringa i avisene? Eg er ikkje berre skuffa, eg er veldig, veldig sint.

Kva skulle språkmeldinga gjort med språkpolitikken i landet vårt? Jo, ho skulle vore meldinga som utvida rammene for kva språkpolitikk er for noko. I dag er politikk for nynorsk avgrensa til å handle om kultur og skule. Viktige område, sjølvsagt, men dei fleste av oss har vel ein slags idé om at mykje i samfunnet skjer utanfor kultur- og utdanningssektorane. La meg ta to døme: Eg trur det var fåe i kommunikasjonsavdelinga til NSB som hadde tenkt over at stoppestadsopprop på Jærbana var språkpolitikk før vi i NMU rulla ut skytset i slutten av februar… Og då sjukehusa i Noreg blei flytta frå statleg eigarskap til såkalla regionale helseføretak, fekk det òg konsekvensar for målbruken. Vestlendingane kan gle seg over reine nynorsksjukehus – medan eg på Austlandet må freiste bli frisk i reine bokmålsomgjevnader. Det finst uendeleg mange tilsvarande døme.

Krisetid. Vi er inne i ei krisetid: Klimakrise og finanskrise er berre to av dei krisene som rullar over tv-skjermane våre og som i stadig større grad påverkar kvardagen vår. Eg vil gjerne peike på korleis desse krisene er viktige for ein målorganisasjon å fylgje med på:

Finanskrisa gjer at ordskiftet om større statleg eigarskap igjen får vind i sigla. Som ein direkte konsekvens av statleg eigarskap kan fleire verksemder i tida som kjem kome inn under verkeområdet til mållova, som altså regulerer språkbruken i staten. Finanskrisa kan dimed syne seg å vere gull verdt for nynorsken! Men når vi argumenterer offentleg med at privatisering gjev konsekvensar for språk, kunne vi like gjerne brukt tida på å snakke til ein vegg. At verksemder som blir privatiserte må ha klausular om språkbruk i vedtektene sine, er tydelegvis eit elendig framlegg. For næringspolitikk og forvaltningspolitikk handlar jo ikkje om språk. Det er alltid bra med statleg eigarskap, ettersom dette ”sikrar” oss minst 25% nynorsk, men den aktive eigarskapen vi blei lova i Soria Moria-meldinga har lete vente på seg. Vi vil lenger! Når kommunalminister Magnhild Meltveit Kleppa skal ta i eit tak for nynorsken i kommune-Noreg, opprettar ho ein nynorskpris. Jammen godt at nokon gjorde dét – eg tykkjer det var litt fåe prisar til utdeling i nynorskverda frå før av… Eg bør vere litt rettferdig òg: Samferdsleminister Liv Signe Navarsete har sikra at mellom anna Avinor, NSB og Posten må fylgje mållova, jamvel om dei ikkje lenger er statsetatar, men staseigde verksemder. Og i språkmeldinga legg Giske opp til at:

I den offentlege språkpolitikken må det byggjast inn eit prinsipp om at nynorsk i utgangspunktet høyrer med der norsk språk blir tematisert eller brukt. Det betyr at det for alle offentlege tiltak og all politikkutforming med eit språkleg aspekt skal vurderast eksplisitt korleis dette kan utformast slik at ein også tek omsyn til dei behov som nynorskbrukarane har.

Likevel: Det har ikkje skjedd noko. Og eg må seie at det viktigaste for meg er praktiske resultat, ikkje gode ord. Giske seier til dømes ingenting om korleis den gode ideen hans skal bli gjennomført, og på heimsidene til Avinor, Posten og NSB kan ein framleis berre velje mellom bokmål og det nye nasjonalspråket engelsk.

Og kva med klimakrisa? Når klimaet endrar seg, endrar òg livsgrunnlaget for urfolk over heile verda seg. Vårt forbruksmønster her i storsamfunnet er ei direkte årsak til at språk døyr andre plassar på kloten. For å ta eit døme: I oktober 2007 fekk eg vere til stades på generalkonferansen til UNESCO i Paris. Eit av dei mest tankevekkjande innlegga eg høyrte, kom frå ein inuitt frå Canada. Han fortalde om korleis det som alltid har vore tundra no er i ferd med å smelte. Gamle nomaderuter ligg no i myra, og folk er tvungne til å flytte, ofte inn til byar. Vi høyrer om tilsvarande døme frå Guatemala, frå Russland og frå øyar i Stillehavet. Når skal vi slutte å sjå på dette som einskilddøme og skjøne at det er eit system, der minoritetskulturar bukkar under for forbruket i Vesten? Eg meiner sjølvsagt ikkje at NMU skal gjere klimakrise til si hovudprioritering, men meiner dette illustrerer godt at ein aldri kan gløyme språkpolitikken.

Vi må altså utvide horisonten, både hjå oss sjølve og hjå samfunnet elles. Det finst ingen felt i politikken som ikkje involverer språkpolitikk. Norsk Målungdom kan ikkje stå og sjå på at vedtak blir fatta utan at omsynet til nynorsk er med: Når folk spør meg kvifor Norsk Målungdom er mot EU, bryr seg om tenestedirektivet eller engasjerer seg i distriktspolitikk, har eg mest lyst til å berre sjå dumt på dei. Dette handlar rett og slett om at språket vårt – nynorsken og dialektane – finst i eit samfunn, ikkje i eit vakuum. Når grunnen under føtene våre blir riven bort, forsvinn òg fundamentet for målsaka.

For eg vil seie det slik: Det går langt betre med nynorsken enn kva føresetnadene skulle tilseie: Jamvel om Senterpartiet og SV sit i regjering, bur vi altså i eit land utan ein kraftfull distriktspolitikk, der distrikts-Noreg blir sett på som ulønsamt og ein klamp om foten. Då Stjernø-utvalet la fram innstillinga si om korleis dei ville høgskulane og universiteta i Noreg skulle sjå ut i framtida, var planen deira å rasere høgskulane i distrikts-Noreg. I Noreg har staten ordna seg slik at alle flyplassane blir eigde av selskapet Avinor, som igjen er eigd av staten. På grunn av finanskrisa tilrår Avinor no å fryse investeringar, og eventuelt å leggje ned trafikken på ein del av dei minste flyplassane. Korleis blir framtida for Sogndal, Florø, Førde, Sandane eller Ørsta og Volda om dei mistar flyplassane sine? Norsk Målungdom har ikkje vedtak for eller imot flyverksemd i Noreg. Men eg trur vi kan vere samde om at kortbanenettet – altså småflyplassane i Noreg – har vore viktige distriktspolitiske verkemiddel.

I vinter kom det ein ny statistikk som syner at det har blitt 1880 færre nynorskelevar på eitt år. Dette er dramatisk, men ikkje verre enn at vi kan leve med det. Poenget er likevel kvifor pila går feil veg: Då journalistane ringte meg var dei veldig opptekne av at bokmålet til og med et seg innpå nynorsken i Sogn og Fjordane. Men faktum er at det i trivselsfylket blei 227 færre nynorskelevar og 23 færre bokmålselevar. Om ein reknar i prosent kan ein godt seie at nynorsken taper meir enn bokmålet. Men det er jo ikkje språklege årsaker til at dette skjer! Vi veit framleis for lite på dette området, men min hypotese er at det handlar om flyttemønsteret i Noreg. Nynorskkommunar er distriktskommunar. Skal det vere ei framtid for nynorsken må det vere ei framtida for distrikta, i tillegg til at vi sjølvsagt skal kjempe med nebb og klør for meir nynorsk i byane.

Det er 132 år sidan det fyrste målungdomslaget, Maalvinarlaget, blei skipa på Stord. Namnet tyder ”målvenlaget”, og det var studentar på lærarseminaret som blei dei fyrste ungdomane til å organisere seg i målstriden. Gjennom heile historia vår har vi engasjert oss i det samfunnet vi er ein del av, av di ”alt heng saman med alt”, som landsmora Gro ville sagt det. Språket er ein del av samfunnet og samfunnet er ein del av språket. Anten det handla om kampen for sjølvstende i 1905, kampen mot EEC i 1972 eller mot EU i 1994 – målungdomane var viktige for resultatet. I dag trengst kanskje denne breie orienteringa meir enn nokon gong: For det er ikkje målrørsla som øydelegg for nynorsken, slik Unge Høgre likar å påstå. Det er heller det at vi har måla oss inn i eit hjørne, og innskrenka området for språkpolitikk. Dette hindrar oss i å bli tekne på alvor når vi ytrar oss i andre ordskifte enn dei som har ordet ”nynorsk” i overskrifta. Dei sigrane vi har vunne dei siste åra, har vore viktige for nynorsken. Eg meiner vi har lagt inn innsatsen på dei rette stadene og vald dei viktigaste kampane. Men dersom rommet for nynorsk skal auke skikkeleg i dei neste åra, trur eg vi treng å setje målsak på dagsorden på ein heilt annan måte. Meir, kraftigare og breiare.

Eg har lært at eit godt retorisk knep er å dele ting i tre punkt. Eg har snakka om finanskrise og klimakrise, og vil no kome til den tredje krisa: Kulturkrisa. Dette er den gløymde krisa. Med kulturkrise meiner eg altså at vi ved å setje pengar i høgsetet kvar gong ein skal velje mellom noko gradvis utslettar vår eigen og andres kultur. Økonomisk globalisering, ny og gamal kolonialisme og kulturell imperialisme fører til at kulturelle uttrykk rasar utfor stupet og forsvinn for all framtid. Men denne utviklinga er fullt og heilt skapt av menneske, og dimed er det menneske som må til for å snu henne. Og dei menneska – dei er oss!

Kva er det målsak eigentleg handlar om? Organisasjonen vår har denne føremålsparagrafen:

Norsk Målungdom arbeider for at alle i Noreg skal velja å skriva nynorsk i staden for bokmål, og for å styrkja dialektane. Til grunn for målreisinga ligg ein breiare strid for norskdom, nasjonal sjølvråderett og folkeleg daning. Norsk Målungdom vil organisera ungdom til å føra denne striden.

Ettersom det i år er ”fred”, og ingen innsendte endringsframlegg til føremålet vårt, tillet eg meg å kommentere han litt. For striden har stort sett handla om den fyrste setninga – skal alle i Noreg velje å skrive nynorsk i staden for bokmål? Kunne vi ikkje nøydd oss med fleire eller nokon ? Men eigentleg tykkjer eg den andre setninga er vel så spanande: ”Til grunn for målreisinga ligg ein breiare strid for norskdom, nasjonal sjølvråderett og folkeleg daning. Norsk Målungdom vil organisera ungdom til å føra denne striden.” For det er for meg her sjølve målsaka ligg. Målsak er meir enn berre sidemålsordning, nynorskprosent i staten eller talet på skuleelevar med nynorsk hovudmål. Målsak ein idé om at andre ideal enn i dag skal rå. Dei siste åra er folk flest fullstendig oppbrukt som utrykk, så eg skal heller halde meg til omgrepet vanlege folk . Men altså: Vi i målrørsla har ein valdsam tru på at vanlege folk har noko å fare med. Elitestyre og teknokrati ligg ikkje for oss. Gjennom 150 år har vi representert ei line i Noreg for meir demokrati, fleire avgjersler nær folk og for å gje alle reelt høve til å delta i samfunnsordskiftet.

Vi har vore imponerande framtidsretta i mange saker. Det same må vi krevje av oss sjølve no: På verdas morsmålsdag 21. februar, lanserte UNESCO eit nytt atlas over dei truga språka i verda. Dei slår fast at 2500 av verdas 6000 språk er truga, hovudsakleg på grunn av sosiale og økonomiske endringar. 199 språk blir snakka av færre enn ti personar. I 1974 gjekk fiskaren Ned Maddrell bort. Som den siste i verda som snakka manx, det opphavlege språket på Isle of Man, tok han med seg eit språk i grava. Det kan ikkje vere opp til vår generasjon å avgjere kor mange språk vi skal la døy ut før neste generasjon vil ta over. Vi kan ikkje stå og sjå på at tilhengjarane av det ”praktiske”, ”framtidsretta” eller ”moderne” skal få valse over språkmangfaldet. Når redaktørane i VG, Dagbladet og Aftenposten på leiarplass stør nynorsken alle andre plassar enn i sine eigne spalter, let vi oss ikkje lure av fine ord: Dette er dobbeltmoralisme av verste slag. Det er noko svineri og eg nektar å stå med lua i handa medan eg takkar for at dei trass alt tykkjer det er bra med nynorsk. Vi skal argumentere dei svinepelsane i senk, og syne at vi har rett og dei tek feil.

Gode landsmøtelyd: Målsak er så viktig at vi har ei moralsk forplikting til å ta del i målstriden. Når vi no skal i gong med det 49. ordinære landsmøtet i Norsk Målungdom er det vel vitande om at vi trengst meir enn nokon gong. Vi har ein sjanse til å ta grep i den samtida vi er ein del av, og knyte målstriden opp mot dei store ordskifta som er på gang. Vi er viktige – vi trengst! Målrørsla må ut av skammekroken. Vi må erobre den plassen i samfunnet vi fortener. Og som vanleg er det vi i Norsk Målungdom som må ordne opp.

Godt landsmøte!

Digital korrektur

2009-04-12T20:53:00.002+02:00

Når eg skriv edru på telefonen, gjer ordboka framlegg om ordet fest i staden.

Sexbombe

2009-04-12T13:41:00.002+02:00

Tittelen kunne tyde på at vi denne gongen hadde gjeve spalteplassen til anten narsissist- eller sladre-redaksjonen her på Kiellands plass. Men faktisk er det filologi- og samtidshistorie-redaksjonen (som er slege saman på grunn av finanskrisa) som skal få råde grunnen.

I det siste ser ordet sexbombe ut til å vere mindre brukt enn tidlegare. Kva er grunnen? Fire hypotesar peikar seg ut:

1) Redaksjonen les mindre Dagbladet og VG enn før. Ordet er like mykje brukt som tidlegare, men ikkje i radiusen til redaksjonen.
2) Talet på sexbomber har gått ned.
3) Ordet hadde si stordomstid på nittitalet, og er no erstatta av moteord som fokus, identitet og mangfald.
4) Kampen mot anglofiseringa (og ikkje minst anglo-amerikansk kjøpekultur!) har slege gjennom i nye leirar, og fleire nyttar no hugsnikje og andre norske ord i staden.

Æ har så løst te å dains med dæ

2009-03-21T22:35:00.001+01:00

Åge! Åge! Åge! I dag fyller du seksti år, og eg vil i grunnen berre seie: Du er ein strålande fyr. Til lukke med dagen!

Framtida

2009-03-19T11:54:00.002+01:00

Her kjem eit innlegg om framtida. For så vidt eg kan forstå er altså framtid det er mest att av, jamvel om tida har eksistert ein god stund allereie. Eg får stadig vekk spørsmål om kva eg skal gjere etter 27. juni seint om kvelden (altså når eg går av som leiar i NMU), og tenkte eg godt kunne oppsummere litt her i skvaldre-splata på AKP.

Fullføre bachelorgraden
Ved sidan av leiarvervet i NMU har eg heile tida pusla med ein bachelor i sosiologi på Blindern, som det er på tida å dra i hamn. Om det blir mastergrad eller jobb etterpå er framleis litt uvisst. Men det finn eg sikkert ut av.

Vere leiar i Sagene SV
Til hausten er det valkamp, og 14. september står slaget om korleis Noreg skal utvikle seg dei neste fire åra. Det slaget har vi ikkje råd til å tape! SSV har i dag kring 170 medlemer og er eit lag med masse engasjement og fine folk.

Reise til New York som norsk SN-ungdomsdelegat
Saman med Julie Lødrup, generalsekretær i AUF, er eg vald til norsk ungdomsdelegat til generalforsamlinga i Sameinte Nasjonar. Det er utruleg spanande! I to-tre veker i New York skal vi fylgje generalforsamlinga, og eg skal etter alle solemerke halde innlegg på vegner av Noreg. Djisis. Og ikkje minst blir det ein interessant prosess fram mot reisa, og vonleg godt etterarbeid med kunnskapsspreiing av ymse slag.

Skjøtte andre verv
Eg sit i den norske UNESCO-kommisjonen fram til 2012, og reknar vel med å framleis ha ein fot innanfor i Målungdomen på eitt eller anna vis. I tillegg sit eg i valkampgruppa til Oslo SU, representantskapet til Oslo SV og bladstyret til Rødt Press (bladet til SU).

...Og så skal eg gjere litt inkje
Eg har ein slags plan om å få betre tid til vener, soving, tull og tøys, tv, bøker, parkliv og betalt arbeid. Det blir nok fint.

Kva vekedag er best?

2009-03-16T10:57:00.002+01:00

Dette spørsmålet kan eg tenkje meg at du stiller deg ganske ofte. Kanskje har du eit svar på lager òg? Det drit eg i grunnen i. Eg har nemleg kåra kongen (eller dronninga) av veka éin gong for alle, og sortert resten av veka i same slengen. Ei gåve til deg i starten av ei ny veke.

7. plass: Onsdag
Her snakkar vi hard dag. Som regel vaknar eg bakfull og usjarmerande, utan at dette er til hinder for fire timar førelesing frå åtte til tolv på morgonen. Og kva var liksom greia med Lille Lørdag? Eg var dessutan for liten til å få sjå på.

6. plass: Torsdag
Det er ikkje noko direkte gale med torsdagen. Men dette er ein slik dag ein skulle tru endte opp i frikveld og masse unnagjorte arbeidsoppgåver. I staden stiller torsdagen med møtehelvete og kaos.

5. plass: Måndag
På same måte som det er eit mykje større gap mellom karakterane tre og fire enn fire og fem (eller D og C kontra C og B) går det eit skarpt skilje mellom 6.- og 5.-plassen på denne lista – mykje større enn mellom dei andre dagane. For måndagen er ein god dag: Sundag kveld kan ein nytte til å førebu veka, og måndag stiller med reine sokkar, klare vekeplanar, ny von for nynorsken og varm lønsj på Frederikke.

4. plass: Laurdag
Laurdagen er litt pretensiøs, tykkjer eg. «Oioi, sjå på meg, eg er høgdepunktet i veka», seier laurdagen, og blir vekas svar på nyttårsaftan. Likevel: Laurdag er jo laurdag. Og ofte skjer det noko gøy med NMU.

3. plass: Tysdag
Sentralstyremøte! Ingen faste postar på dagtid! Ofte lønsj med Mamma! Dette er kva eg vil kalle ein velkomponert dag.

2. plass: Sundag
Eg har alltid vore svak for sundagar. Språkteigen til frukost og etterpå ein tur ut – anten på ski eller kafé. Blir det middag med familie eller vener? Og når sola skin innover parketten og eg opnar eit nytt pålegg eg har spart til sundagsfrukosten føler eg meg sjølvrealisert på ein god måte.

1. plass: Fredag
Fredag opnar hardt, men er ein ekte suksessdag. God stemning, artige planar og ofte Hovland eller Nilssen på Innsida i Dag og Tid. Dersom veka berre var fredagar, ville nynorsken vunne fram som einaste riksmål for lengst!

Kva song har Jens på hjernen?

2009-02-24T09:05:00.001+01:00

Jo, denne, henta frå ein delfinale i svensk Grand Prix. Europe kan gå og leggje seg!

Til lukke med dagen

2009-02-21T18:24:00.002+01:00

I dag er det den internasjonale morsmålsdagen, i alle fall om ein skal tru UNESCO. Og det skal ein jo, så dimed er det den internasjonale morsmålsdagen i dag. På ein slik dag er det inkje som slår så godt an som litt språkdaude, og UNESCO har laga eit nytt kart som skal syne kor språka i verda finst, og korleis det står til. Eg skal ikkje røpe resultata, men kan vel seie såpass som at det er ein del arbeid å gjere her. Men mest av alt: Frå generaldirektør Matsuura til alle språknerdar: Eit splitter nytt morsmålskart! Feir dagen med måte, og røyst på eit norskspråkleg bidrag i kveld.

Kvifor gler vi oss alltid til den neste årstida?

2009-02-19T17:03:00.002+01:00

Eg vil ha vår!

Til lukke med 103-årsdagen, gamla!

2009-02-05T19:58:00.003+01:00

Noregs Mållag er ein av dei aller raraste organisasjonane eg veit om. At 10.000 menneske i Noreg framleis betaler medlemspengar i ein organisasjon som er meir gjort til lått enn dei fleste andre - det er rart. Og at desse menneska faktisk trur det er vits i, når føremålet er daudt og gravlagt for lenge sidan - det er rart. Eg trur vi i dotterorganisasjonen har det til tilhøvet til gamla som mange døtrer har til si mor: Det er frustrerande, hjarteleg og ikkje minst fylt av ei sterk kjensle av at vi er same jævla ulla. Så til alle dei som er medlemer i eller glade i ho mor, og ikkje minst til gamla sjølv: Til lukke med dagen. Drit i lårhalsen, gå på fest og dans. Du har mykje å feire!

I dag lurer eg på

2009-02-03T17:34:00.000+01:00

kvifor det heiter q-tips.

Heia SV!

2009-01-22T14:48:00.002+01:00

Som regel er ein jo meir kritisk til sitt eige parti enn til andre på mange område, ikkje minst når det gjeld kva som står i partiprogrammmet. men etter at mange målfolk har sendt inn gode endringsframlegg til fyrsteutkastet frå programnemnda, framstår no det endelege programframlegget frå landsstyret som eit skikkeleg nynorskprogram. På side 2 blir det slått
fast at programmet blir trykt opp på både nynorsk og bokmål. Politikkredaksjonen her på AKP vil særleg dele dei to mest nynorskrelevante avsnitta med våre (eventuelle lesarar):

8.2. Kunst og kultur for alle
SV vil styrke de estetiske fagene i skolen, og vektlegge estetisk kompetanse sterkere gjennom hele opplæringen. Vi vil utvide kulturformidlingen i den kulturelle skolesekken til å gjelde alle barn og unge fra barnehage til videregående skole. Den kulturelle skolesekken må også inneholde et bredt tilbud av produksjoner på nynorsk. Vi ønsker å gjøre forsøksordningen med kulturkort for barn og unge til en permanent ordning for hele landet.

8.4. Språkpolitikk
Å beherske språk og tekst, skriftlig og muntlig, blir stadig viktigere i arbeidslivet og demokratiet. SV vil styrke norsk språk og litteratur blant annet gjennom å opprettholde fastprissystemet på bøker og ved å utvide antall titler i innkjøpsordningen for sakprosa til 150 titler per år. Innkjøpsordningene må videreutvikles slik at de bidrar til å gjøre folkebibliotekene attraktive.
Tilskuddsordningen til norskspråklige lærebøker for høyere utdanning må utvides kraftig.

Likestilling mellom målformene nynorsk og bokmål er et viktig prinsipp. SV vil styrke nynorskopplæringa både som hoved- og sidemål. Læremidler, både bøker og
dataprogram, skal finnes på begge målformer. Forlagene må sanksjoneres dersom nynorske læremidler kommer senere enn boksmålsversjonen. Nynorskspråklige
studenter skal ha rett til å få eksamensoppgaver på nynorsk på alle utdanningsinstitusjoner. For å sikre sosial og kulturell integrering av minoritetsspråklige i nynorskområder, må det utvikles flere og bedre læremidler på nynorsk for disse.

Et særlig viktig tiltak for videre styrking av nynorsk er et allment leksikon på nynorsk på internett. SV vil også, i tråd med mållova, styrke nynorskens stilling i det offentlige. SV slutter opp om arbeidet med en norsk språkbank.

SV vil jobbe for at de samiske skriftspråkene blir sikret en levedyktig utvikling. Også andre minoritetsspråk i Norge må få høyere status i det offentlige rom.

SV går med dette opp i leiinga i kampen om å ha det beste nynorskprogrammet i landet!

Knep frå Senterpartiet

2009-01-21T21:01:00.002+01:00

Senterpartiet er tydelegvis desperate i kampen for å overtyde Noreg om at det bur folk i distrikta. Eg saksar frå saka om landsmøtet 2009:

Partiet har hatt landsmøte i Møre og Romsdal tidligere også, blant annet i Ålesund i 1987. Byen Ålesund er Sunnmøres «hovedstad» og fylkets største by med om lag 130 000 innbyggere.

Medlemsjukset til NMU blir berre blåbær samanlikna med dette.

Resultata

2009-01-20T10:07:00.002+01:00

Av og til er det godt å vite at ein eig sanninga. No, til dømes, veit eg kva som er den beste svenske filmen som er laga. Det er Ronja Røvardotter! Filmen gjekk på norske kinoar i 1985, og blei teksta i to versjonar – nynorsk og bokmål. Som vanleg er det Ørsta Mållag som skal takkast. At filmen i seg sjølv er god, og har rulla nokre rundar på tv gjennom åra, er truleg grunnar til denne eineståande sigeren. Heile lista såg slik ut:

Sju røyster: Ronja Røvardotter
Fem røyster: Mitt liv som hund
Fire røyster: Låt den rätte komma in og Så som i himmelen
To røyster: Livet är en schlager, Lilja 4-ever og Smala Sussie
Éi røyst: Det Sjunde inseglet og Fjorton suger

Poplaurdag

2009-01-17T15:45:00.001+01:00

I dag høyrer eg på dette:

Og den her:

Og kvifor ikkje denne:

Ny framhaldssoge på AKP

2009-01-14T21:35:00.001+01:00

Dette har skjedd: To nynorskbrukarar har skylt i land på ei strand langs Oslofjorden. Ein er høg og kjekk, den andre det obligatoriske side cick-et – rar og stygg, men god på botn. Dei har oppdaga at ingen av dei eigentleg likar kvarandre, men at alternativa er verre.
Nynorskbrukar 1: Faen.
Nynorskbrukar 2: Du sa det.
Nynorskbrukar 1: Eg er kald og våt (og trøytt), medan du er rar og stygg. Verda går ikkje nett vår veg for tida.
Nynorskbrukar 2: Hugs på at eg er god på botn.
Nynorskbrukar 1: Ja ja, slik er livet til eit side kick.
(Pause)
Nynorskbrukar 1: Kva heiter du?
Nynorskbrukar 2: Magnhild. Og du?
Nynorskbrukar 1: Frode.
Magnhild: Eg trur eg snubla i noko stort og sleipt på bakken, og no er trynet mitt fullt av gørr. Godt det er mørkt, så du ikkje kan sjå det.
Frode: No går vi til Tønsberg.

I dag

2009-01-13T11:41:00.000+01:00

I dag kjenner eg på meg at eg vinn på eit Flax-lodd. Det blir stas!

Målstrid i Antarktis

2009-01-11T15:16:00.002+01:00

Aftenposten kan i dag fortelje om usemja mellom Norsk Polarinstitutt og Språkrådet kring kven som har rett til å lage namn i norske polområde. Særleg artig er siste avsnitt, som eg stel utan blygsel (orsak alt bokmålet):

Nynorske navn
–Adolf Hoel og hans folk gjennomførte en stor jobb med å gi de fleste steder norske navn, på nynorsk, sier Oddveig Ørvoll.

–Nynorsk?

–Ja, polare navn skal være på nynorsk, sier Ørvoll.

Historien skal være slik: Da geolog Hoel rundt 1920 ba om penger til en av sine forskningsferder, ble han oppmerksom på at daværende statsråd i Kirkedepartementet var ihuga nynorskmann. Hoel lovte nynorske navn overalt i de polare områder, og han fikk sine forskningsmidler.

Nynorsk preger derfor de fleste av dagens navn i norsk Arktis og Antarktis.

Kald

2009-01-09T14:28:00.002+01:00

For tida er eg ganske kald. Sånn ser det ut når eg sit på lesesalen på Blinder med vottar, skjerf, jakke og lue:

Tog i kveld

2009-01-08T16:36:00.000+01:00

Norsk Målungdom er med. Noregs Mållag er med. Noregs Ungdomslag er med. Eg er så utruleg glad for dét, mitt oppe i flaumen av elende og galskap.

Dine nyttårsforsett i 2009

2009-01-07T13:11:00.002+01:00

Byrje tinge Mål og makt
Betale medlemspengar i Norsk Målungdom: 70 kroner (95 om du er med i SmiO eller SmiN) til konto 3450.65.48618
Invitere meg på kaffi og kake
Melde deg på vinterleiren til NMU
Unngå å kjøpe varer med tala 729 i byrjinga av strekkoden (dei er produserte i Israel)
Finne ut om økologisk-fylla er betre enn uøkologisk-fylla
Oppdatere bloggen din jamnleg

Verdas beste svenske film?

2009-01-06T10:02:00.003+01:00

Her på Kiellands plass blir det mykje til at eg skriv for meg sjølv, med eller utan lesarrespons. Det er i grunnen heilt kurant – eg kastar brannfaklar om korkje nynorskrettskriving eller andre (for tida meir interessante) spørsmål. Men no tenkte eg det var på tide å sjå kva som rører seg der ute. Spørsmålet eg stiller er altså: Kva er verdas beste svenske film? Kom med framlegg i kommentarfeltet, så fiksar eg ein sånn meiningsmålingsboks oppe til høgre her på AKP i nær framtid. Så kan du manipulere røysteresultatet nokre dagar, før vi kårar ein vinnar. Med tanke på kva aldersgruppe eg trur les denne bloggen, vil eg tru at ymse Lindgren-filmatiseringar ligg godt an. Sjølv vil eg gjerne slå eit slag for desse filmane:

1. Livet är en schlager
2. Mitt liv som hund
3. Lilja 4-ever

Fyr laus! (Vonar det kjem kommentarar i det heile...)

Skandinavisme

2009-01-04T13:32:00.003+01:00

Eit kult uttrykk på svensk: Flygande tefat, som sjølvsagt tyder flygande tallerken. Det er rart med det; ein tenkjer liksom ikkje over kor rart uttrykket flygande tallerken er før ein høyrer det på eit anna språk. Vane, altså.

Eit kult uttrykk på dansk: Bagmandspolitiet, som (ikkje så) sjølvsagt tyder Økokrim. Kven skulle trudd?

Elles er som vanleg to poeng til den som hugsar kva putevar er på svensk. Det er ikkje lov å google det.

Eg har ein plan

2009-01-03T17:51:00.002+01:00

Hallo! Det har blitt 2009! 2008 var på ein måte eit år på vent: det same skjedde gjennom heile året. Eg var NMU-leiar, singel, Blindern-student, busett på Ila og mykje anna frå januar til desember. Og det var på mange måtar heilt greitt, altså. Men 2009 blir ikkje sånn. Her er planen. Eg skal fullføre bachelor-graden, slutte som NMU-leiar, kanskje studere i eit anna land, reise til Aust-Europa, finne meg ein kjærast (kliss), gå på fleire demonstrasjonar og opprette ein blogg om åttitalspopestetikk. Eg ser at denne lista inneheld gjeremål der somme er vanskelegare enn andre, men det syner seg jo ofte at det ein trudde var lett ikkje er det. Og motsett, då. Til dømes har eg aldri greidd å ende opp i Aust-Europa jamvel om eg så gjerne vil. Og det var faktisk mykje lettare å bli NMU-leiar enn å slutte å vere det, og det er heilt motsett av kva eg trudde fyrst. Eg har dessutan tenkt ut kva eg skal bruke pengar på i 2009. Det er dette: Vin, kamera, bokhylle, pensko, grønsaker, musikk og film, balkongmøblar, organisasjonsmedlemskap og impulskjøp.

Ny frisk

2009-01-02T14:29:00.002+01:00

17 nye bloggar i høgrespalta!

Philadelphia

2008-12-30T12:01:00.002+01:00

Kvifor finst det så mange popsongar om Philadelphia?

Målåret 2008 for min del

2008-12-28T17:59:00.001+01:00

Tradisjonar er jo som alle veit til for å brytast, men likevel satsar eg friskt på å halde fram med å oppsummere målåret.

Januar
Brussel, Tromsø, Bergen, Spydeberg og Bjorli: Eg er på farta, og lærer mykje om EU, film, regn, meir EU og deltek dessutan på ein knallbra vinterleir. Utfordrar Nina Refseth på språk og sånn fyrste dagen hennar i ny jobb. Vi masar om nynorsbøker: Solhjell ville ha dagbøter til forlaget, men så ville han visst ikkje ha det likevel. Elles får vi Oslo Arbeidarparti til å snu i sidemålssaka, og bystyret går inn for å satse på betra sidemålsopplæring. Oss – Høgre 1-0!

Februar
Litt om folk: Tove Lie blei samlagssjef – kult og uventa. Ida Berntsen blei ny språkrådsleiar – og det var liksom det. Trond Giske sa nei takk til rettskrivingsbråkmakarane i Språkrådet.
Ordskifte: Garborgsenteret – ja, nei eller skuldertrekk? Riskmålsordboka – undertrykt av nynorskmafiaen eller velfinansiert tøyseprosjekt? Knoting – kult eller forpult?
Merksemd: Uti vår hage 2 sopar inn medlemer som ingen andre. Nazi-nynorsk FTW!
Eg: Reiser til Vestlandet, masar om nynorskbøker, er på målferd, er på ei knallkjekk studentsamling og vurderer å byrje gå på førelesingar.

Mars
Landsmøte! 60 av dei penaste ungdomane (og ein og annan gæmlis) samlar seg på Voss for å høyre Heidi Grande Røys tale, lage bra politikk, finne ut kva vi skal meine om normering og aller viktigast: Attvelje MEG! som leiar. Vi slepper og nyhenda om at kinohausten blir nynorsk. Elles: NMU krev at Solhjell fiksar nynorske læremiddel.

April
Denne månaden var det veldig mange møte: Årsmøte i Samlaget, Dag og Tid, Noregs Mållag og Norsk Barneblad, landsstyremøte i NMU og tusen andre ting. På landsmøtet deler mållaget ut prisar. Det er òg noko politikk der. Solhjell er innom, og vi nyttar sjansen til å minne han på at skulestart nærmar seg – med mogleg læremiddelmanko. Anne Viken og Brynjulf Jung Tjønn vil ha meir (og mindre) valfridom i nynorsken. Og rom-vitsane tek aldri slutt etter at eg stiller opp i tre radiodebattar om sigøynar-omgrepet.

Mai
Eg er med på lagsskiping i Førde og morsmålsdebatt i Trondheim, sutrar om nynorske læremiddel hjå Løvebakken Mållag og innser at eksamen er rett rundt hjørnet. Tore Syvert og eg får til litt debatt kring EU-identiteten i Dagbladet. Gøy! SmiN ser starten på eit endelaust ”eksamen på nynorsk”-ordskifte med fysikkgjengen på NTNU. Kunnskapsdepartementet lanserer språkmeldinga si. Ingen bryr seg. Anne Viken meiner det nye arbeidsprogrammet til Mållaget er proteksjonistisk. Ingen bryr seg.

Juni
Fjesboka kjem på nynorsk og eg blir glad. Birgitta og eg stikk til Vest-Sahara. For ein tur! I avisa kan ein lese at alle tykkjer det er teit med éin eksamensdag i norsk. Heilt på tampen av månaden presenterer Giske språkmeldinga si, og får meir skryt enn kva Solhjell og Aasland fekk. Eg har eksamen og gløymer å bitche om læremiddel i avisa. Ikkje rart dei gløymde å ordne opp i det!

Juli
Halve Noreg melder seg på i jakta om å få den nye språkbanken. NMU har kortreist mat og langreist målpolitikk på sumarleir i Aurland. Eg er innom sumarleirane til SU, Unge Venstre og UmEU, i tillegg til landsmøtet i Noregs Ungdomslag. Og får faktisk ei heil helg med ferie!

August
Lærebøkene kjem ikkje på nynorsk til skulestart! Som vanleg må eg skyve alle planane for august over i september for å vere sinna på Solhjell, fylkeskommunane, forlaga og folk flest. Ei i Riksmålsforbundet meiner at vi ikkje treng nynorsk (gjesp.) og Unge Høgre i Hallingdal meiner dei ikkje treng bokmål (hei!).

September
Bergen, Ørsta, Ålesund, Trondheim, Bø, Spydeberg og Valdres. Vi er sure på Solhjell for at han ikkje fiksar lærebøkene. Tropa de Elite har premiere! I Trondheim har SmiN studentsamling, og eg får prøvd meg på argumentasjonen til Axel Hansen. Det går heller dårleg.

Oktober
Statsbudsjettet kjem: Regjeringa lagar ei nynorskpakke utan innhald, men presterer å gløyme nynorskbøkene. Drittfolk. Vi raser i media og får seks millionar etter to veker. Sånn skal det vere! Mangfaldsseminaret i Bergen blir ein braksuksess.

November
Solhjell held fram med å ta til vitet i pinlege saker, og gjer om på ordninga med felles eksamensdag i norsk. Janne vil gjerne ha Hannah Montana på dialekt. ABC Nyheter vurderer å få seg ei nynorsk syster. Elles handlar november mykje om tenestedirektivet. Vi får ikkje stoppa det, men vi vinn den moralske sigeren. Og det er då noko.

Desember
Eg har eksamen, er sjuk og går frå julebord til julebord – alt på éin gong. UiB har for mykje nynorsk i publikasjonane deira, men ingen greier heilt å ta lovbrotet alvorleg. Risikosex.no gjer det mogleg å lære om kjønnssjukdomar på nynorsk.

Wazup?

2008-12-22T22:09:00.008+01:00

Dei siste vekene har dette skjedd: Eg har glansfullt (både utanpå og inni hovudet) gjennomført eksamenstida, presist levert viktige bidrag til nytenking kring norsk målideologi, elegant kome meg gjennom julebordsesongen (årets trim!) og sjølvsagt redda verda i smått og stort, slik eg har for vane å gjere.

For å ta eit verdig avskil med Blindern for 2008, tenkte paparazzi-redaksjonen her på AKP å dele ein biletspesial med deg, vyrde lesar. Hipstermagasin etter hipstermagasin har gjennom tidene lovprist dei interessante dovegg-ordskifta på Blindern. Eg tok med meg kameraet for å finne ut kva det var dei meinte var så interessant.

Ti på topp nisse

2008-12-04T22:07:00.003+01:00

Kven passar aller best som nisse? Sjølv har eg vore i den rolla ved opptil fleire høve, og hugsar kanskje best då eg miste nissebuksa framfor femti ungar og dobbelt så mange foreldrar på juletrefesten til ein av sjukehusbarnehagane på Ullevål (men hadde stilongs eller ei anna bukse under, hugsar ikkje heilt). Eg konkluderer med at eg høver sånn middels. Men kven tronar øvst på nissepallen? Her er min ti på nissetopp.

10. Ottar Grepstad
Han har skjegget, men det har jo Bin Laden òg?

9. Hanne Krogh
Sonja i Reisen til julestjernen oser av jul. Men kanskje er det litt for mykje Se og Hør-jul?

8. Kong Harald V av Noreg
Eg trur kanskje meir på nissen enn på monarkiet, men han ser jo litt julesnill ut?

7. Oslo Gospel Choir
Dei er ekstremt julete, men er det plass til alle saman ned gjennom pipa?

6. Ivar Aasen
Har jo stilt opp med den feitaste julegåva i soga, men det trekkjer vel ned at han er daud?

5. Bård Vegar Solhjell
Eg vil ha ein nisse med sekken full av nynorske læremiddel - både trykte og digitale. Fiksar du?

4. Jens Stoltenberg
I utgangspunktet vil eg ikkje sleppe den bruktbilseljarsleskingen innanfor døra mi, men kanskje dersom han hadde eit norsk tenestedirektiv-veto i sekken?

3. Hege Myklebust
Eignar seg til alt, kvifor ikkje òg som julenisse?

2. Julenissen
Han har jo mange års røynsle i jobben, men er kanskje litt over the top?

1. Ole Kopreitan
Han er snill, han! Men kva seier Mormor om å få Kopreitan i huset på julaftan?

Framsteg for minoritetane

2008-11-23T13:16:00.002+01:00

At det reisande folket lenge har møtt vanskar på sin veg er det vel liten tvil om. Difor er det flott å sjå at nrk.no melder om den fyrste vellukka romvandringa.

(Ja, den vitsen er framleis artig. Orsak.)

Klart til servering

2008-11-21T11:51:00.001+01:00

I dag byd vi på apati her på AKP. Apati i store dosar. Kanskje du vil ha litt?

Eg vil at du...

2008-11-19T10:04:00.002+01:00

...skal bli med på demonstrasjon mot tenestedirektivet i morgon! Om du bur i Oslo, Drammen, Tromsø, Bergen, Trondheim, Kristiansand eller Stavanger kan du lese meir hjå Ungdom mot EU. På demonstrasjonsveggen på Fjesboka kan ein lese at det òg blir demonstrasjon i Fredrikstad. Kanskje bur du ein stad der det ikkje er planlagt demonstrasjon? I så fall er det berre å lage din eigen! Dette er viktig , og eg tykkjer du bør leggje om planane dine dersom du eigentleg er oppteken i morgon. Velkomen på demo med Ungdomsalliansen mot tenestedirektivet!

PS: Om du har ein blogg – kvifor ikkje nytte han til noko vettig i morgon? Blogg mot direktivet, og oppmod alle venene dine om å bli med på demonstrasjon!

Dei store spørsmåla her i livet

2008-11-18T10:46:00.001+01:00

Er det faktisk meininga at ein skal greie å konsentrere seg om eksamenslesing medan Arbeidarpartiet innfører tenestedirektivet? Eg trur ikkje det.

Det er den tida på året

2008-11-14T15:32:00.003+01:00

Eg veit ikkje om det var tenestedirektivet som utløyste det, men eksamensangsten har i alle fall meldt seg. For fullt. Men kalenderen blir ikkje noko tommare av det – her har vi ei utfordring. Kanskje livsstilsredaksjonen her på AKP kan sjå nærare på saka?

Elles
Eg kan røpe at eg suste innom vg.no. For å gle deg og meg med eit bilete av samtida vi lever i, tek eg med eit knippe overskrifter som helgekos.

Kva sak er din favoritt? Eg held som vanleg ein knapp på truseløft-sjangeren, ein av mine favoritt-sjangrar.

No får det faen meg vere nok!

2008-11-12T14:02:00.002+01:00

Arbeidarpartiet, eller i alle fall toppleiinga, har teke ei avgjerd: Tenestedirektivet skal pressast gjennom, trass i motstand frå SV, SP, LO, Auf og eit vel av andre (mellom andre NMU, tilknytt UMT).

Resultatet? Press mot offentlege velferdsløysingar og auka fare for sosial dumping på nasjoanlt plan. For min eigen del førte telefon frå Tore Syvert til at eg ikkje får studert, men i staden sit på Blindern og er møkksur. No får desse euro-pampane sjå til å skjerpe seg: Det nyttar ikkje å stå valnatta 2005 og rope fagbevegelsenfagbevegelsenfagbevegelsen dersom den praktiske politikken går ut på å gjere det kjipare å vere arbeidstakar.

Berre fem månader att

2008-11-09T22:29:00.003+01:00

Eg har byrja gle meg til NMU-landsmøtet 2009.

Bli med, du òg!

(Stavanger-området, 27.-29. mars. Skriv det ned i boka di no.)

Språk er (penge)makt

2008-11-05T14:28:00.003+01:00

Vi ser det i avisene kvar haust: Oversyn over kva kjendisar, politikarar og Skal vi danse?-deltakarar tener. Men som vanleg er det ingen som tenkjer på nynorsken, og dimed må vi gjere det sjølv. Graveavdelinga i økonomiredaksjonen her på AKP gjev deg lista over kva målfolket tente i 2007. Alle tal er henta frå stattesidene til Bergens Tidende.

Ottar Grepstad
Ottar tente 593.751 kroner i 2007, og skatta 253.943 kroner. Dette tilsvarar 299,1% av gjennomsnittsinntekta i Volda. Formuen er på kroner null.

Hege Myklebust
Sjefen for nynorsken tok inn 155.425 kroner i 2007, og betalte 58.916 kroner i skatt. Med dette ligg ho 105.842 kroner under inntekstgjennomsnittet for 1970-årgangen.

Sylfest Lomheim
Språkrådsdirektøren har til samnorsk-salt i suppa si: Med 637.234 kroner i inntekt og 374.558 kroner i formue i 2007 lid Sylfesten truleg inga naud. Dette er meir enn dobbelt så høg inntekt som gjennomsnitts-sekstitoåringen.

Heidi Grande Røys
Dama som får alle målhjarta til å smelte tente 761.827 kroner i 2007. Velfortent!

Bård Vegar Solhjell
I 2007 dro den noverande kunnskapsministeren inn 459.522 kroner, og dette skuldast nok at han ikkje blei statsråd før på slutten av året. Bt.no melder elles at skatten hans dekkjer 1.105,3 lesebøker for grunnskolen, og det kunne jo vere noko å tenkje på dersom Solhjellen føler at han ikkje veit kva han skal bruke alle pengane sine på.

Jens Kihl
Målungdomsleiaren kan skilte med 36.420 kroner i inntekt i fjor, og han betalte 5.518 kroner attende til fellesskapen. Dette er nesten på krona halvparten av gjennomsnittsinntekta for 21-åringar.

Gro Morken Endresen
Med 441.609 kroner i skattbar inntekt ligg dagleg leiar i Noregs Mållag på 150,7% av gjennomsnittsinntekta i heimkommunen Oppegård. Og altså 286.184 kroner over sjefen sin, Hege Myklebust.

Forbode språk

2008-11-03T18:41:00.003+01:00

Med jamne mellomrom blir saka om at ein ikkje kan seie kva ein vil på stortingstalarstolen resirkulert i media. No er det Navarsete som aktualiserer saka. Men kva ord og uttrykk er det eigentleg snakk om? Forbrukarredaksjonen her på AKP gaidar deg gjennom jungelen av nei-ord.

Klassikarane
I denne kategorien finn vi kjende og kjære uttrykk frå norsk folkeliv. Hovudregelen her må vere at om du ikkje ville brukt slike ord om folk du møter på gata, kan du alltids bruke dei på den viktigaste talarstolen i landet.
Døme: høl i hue, sprøyt, feig, høl i hue, sprøyt, feig, tull, svindel, slarv, klovn

Dei partispesifikke
«Som vist på TV!» I denne sjangeren finn vi mange av dei uttrykka som gjer at eg aldri orkar høyre på politikardebattar. Hovudregel: Finn ein fordom mot motstandaren og tyn han for det han er verdt.
Døme: «visestatsminister» om kulturministeren, det kongelige norske Arbeiderparti, divaen fra Arbeiderpartiet, særinteressepartiene

Nede i underbuksa
Kva ville vel eit slikt oversyn vore utan ein snøgg kikk på buskisfavorittane til våre folkevalde? Det sikraste tipset er vel å plukke med seg det som gjev høgast applaus på Rorbua.
Døme: kødde med, politisk voldtektsforsøk, tisser i buksa for å holde seg varm, utbyggingskåt

Dei kurante
Men kva med dei som er litt fine, då? Kvifor er det ikkje lov å fortelje nokon at dei har eit forvirrende innlegg, at dei knoter eler at dei er ein internasjonal klimaklovn? Og dessutan blir eg litt glad av at òg nynorskreprsentantane er på lista, men uttrykk som ikkje ha redelighet (dårleg nynorsk, då) og at representanten fer med løgn. Regel? Sei det som det er.

Heile lista finn du hjå TV2. Eg likar godt klappe igjen og slutte å ri to hester. Kva er ditt favorittuttrykk?

Overskridande politikk

2008-11-01T23:54:00.001+01:00

I kveld kombinerer nrk.no asylpolitikk og finanskrise på ein heilt ny måte:

Heia NMU!

2008-11-01T14:04:00.004+01:00

Av og til er det fint å lene seg attende og berre ta imot litt skryt. Og jamvel om det at vi nådde målet i vervekampanjen i god tid kanskje ikkje stemmer hundre prosent, tykkjer eg bladstyrar Halvor Ulvenes i Telemark Tidend får sagt ting på ein god måte. Og at Gjermund og gjengen hans i Bø har ein viktig jobb framfor seg, er det vel liten tvil om.

Ungdom med initiativ

Fleire mållag slit med rekrutteringa. Inntrykket er at det har skjedd ei forgubbing i rørsla. Derfor er det svært gledeleg at Norsk Målungdom er på offensiven. Målungdommen er ein organisasjon med rike tradisjonar. Det fyrste målungdomslaget vart skipa på Stord alt i 1877. No har dagens målungdom hatt ei vervekampanje. Aksjonen med mål om tusen nye medlemmer vart nådd i god tid før fristen. Dessutan klarer leiar Jens Kihl å markere organisasjonen på ein fin måte, og setje viktige saker på den politiske dagsordenen. Auka løyvingar til læremiddel er eit godt døme på akkurat det. Også lokalt i Telemark skjer det ei fornying av målrørsla. Bø Målungdom er nettopp skipa. 17 år gamle Gjermund Midtbø er ein av ungdommane bak den nye organisjonen. Det er ei hyggeleg og historisk etablering i denne bygda. Bø fekk det fyrste mållaget i Telemark i 1902, med Halvor Klasen Grave som føregangsmann og fyrste formann. Tidleg på 1800-talet var Halvor Eikjarud talsmann for å bruke vårt eige språk. Han var faktisk målmann 30-35 år før Ivar Aasen kom på banen, og truleg ein av Noregs aller fyrste målmenn. Så dei aktive tenåringane i midtfylket har ein rik arv å ta vare på.

Ha ei god helg!

Halvor Ulvenes

Songstader

2008-10-30T13:39:00.002+01:00

Dette tenkjer eg ein del på for tida: Songar som høyrer til på særskilde stader. Grunnane her kan vere fleire – kanskje høyrde eg songen medan eg passerte staden i buss, kanskje passa musikkvideoen til staden eller kanskje det berre er sånn. Her kjem ei liste.

The Kinks: Dont' Forget to Dance: Stalheim
Franz Ferdinand: Auf Achs: Grong
Lillebjørn Nilsen: Alexander Kiellands Plass: Alexander Kiellands Plass
Daze: Superhero Lover: Høvringen
Åge Aleksandersen: Rio de Janeiro: Bergen-Volda

Kanskje er det fleire der ute som har det på same måten? Kanskje alle har det sånn? Eigentleg trur eg det.

Bruksrettleiing Irland

2008-10-28T13:58:00.002+01:00

Før bruk

Pakk regnty, badeshorts, solbriller, paraply, vindjakke, skjerf, vottar og sumarklede. Førebu deg på å bruke alt på éin og same dag.
Pakk støvlar eller vasstette skor. Dei kan du ha på frå du forlét Noreg til du er heime igjen.
Les Dublin av Frode Grytten.
Drit i reisehandbøker. Dei handlar berre om dei keisame og litt masete handlegatene.

Undervegs

Reis med tog.
Drikk Guinness.
Sørf jamvel om det er kaldt.
Gå langs ein kanal i Dublin.
Et lønsj i St. Stephen's Green.
Ha med deg ein ven som møtte nokon på flyet for eit par månader sidan som han møter att på byen i Dublin, og syt for at denne fly-kameraten heng saman med ein jentegjeng der minst éin kjenner dørvakta på ein superfænsi utestad slik at du kjem inn utan å betale.
Drikk øl i The Church.
Ver litt på landet.
Prøv å uttale det som står på dei gæliskspråklege skilta.

Etter bruk

Tørk opp. Innvendig og utvendig. Og særleg på beina.

Oransje dagar på grøn øy

2008-10-22T21:53:00.002+02:00

Har nett landa i Dublin, på veg vidare til Tralee for å vere med Sigurd. Har Guinness i handa og planar i hovudet. Dublin av Frode Grytten er lånt og lese. Det er meldt regn og gælisk og smalspora jarnbane og seks millionar til nynorske læremiddel. Eg trur dette blir bra, eg.

Bli med, då vel!

2008-10-14T23:20:00.002+02:00

Eg ser på fjesboka at 61 av dei næraste venene mine har tenkt til å bli med på Globaliseringskonferansen. Kjem du? NMU er medtilskipar for fyrste gong, og er med på å halde eit panelordskifte om stoda for kurdarane. Spanande!

Murphylova

2008-10-14T13:41:00.002+02:00

Det ville vere ei overdriving å påstå at eg blir nedringt av journalistar. Snarare tvert om – eg tykkjer bodskapen til NMU er mykje viktigare om meir interessant enn kva mediedekkinga skulle tilseie.

Kvifor er det då sånn at den eine dagen eg hadde planlagt å ta att alle tapte krefter og verkeleg sove lenge må det ringje ein journalist på morgonkvisten?

Eg ser ikkje bort frå at eg har fått divanykkar. Men eg ser heller ikkje bort frå at eg framleis saknar å sove lenge.

Morsmål, morsmål, knegg knegg knegg, eg vil gjerne lære deg!

2008-10-12T20:52:00.002+02:00

Takk til alle fr eit kjempeflott mangfaldsseminar i helga! Eg er jo ikkje heilt nøytral når det gjeld å vurdere program og slikt, men veit i alle fall at eg hadde det flott. Denne organisasjonen er jo stappfull av flotte folk! Vel heime i byen kan eg vel ikkje seie anna enn at eg møter veka med masse energi og ny inspirasjon i målstriden.

Juhu!

Intervju med Ulrikke

2008-10-10T11:54:00.003+02:00

J: Hei, Ulrikke.
U: Hei, Jens.
J: Korleis kan nynorsk taover verda?
U: Jo, no skal du høyre, Jens: Eg veit'a faen eg.
J: Men som organisatorisk nestleiar kan du kanskje peike på nokre organisatoriske utfordringar for målrørsla i eit tiårsperspektiv?
U: Jepp! Yeah right, fucka. Eller ikkje, liksom. Eg føler ikkje at du skal leggje ut dette på bloggen din.
J: Men kvifor likar du nynorsk så godt, då?
U: Av di det er sånn fint og sånn. Det har eg meint frå eg var lita.
J: Oi.
U: Kinky.
J: Kva gler du deg mest til på mangfaldsseminaret?
U: Karaoke. Trengte du i det heile tatt spørje om det, Jens?
J: Nei, ikkje eigentleg.
U: Fint.
J: Eg likar gamalost.
U: Eg likar kukost. Haha.
J: Du tulla no, sant?
U: Tja. Det kjem an på.

Stå på!

2008-10-08T17:04:00.004+02:00

For tida er det litt mykje som skjer på same tid. Eg gidd ikkje liste opp smått og stort som skjer, men eg kan jo røpe at mykje av det har med målstrid å gjere. Vi har jo ein kunnskapsminister å gruse, for svarte!

Men kva er det løynde trikset? Korleis orke å stå opp når kontorkvelden blei altfor lang dagen før og gjeremålslista er lengre enn vandreruta til han Ivar?

Svaret er sjølvsagt palatal pop. Ein runde med Rosalita før eg går ut døre heime om morgonen er nett dét som skal til for å halde motet oppe. Åge, æ elske dæ!

Neineineineinei

2008-10-07T10:49:00.002+02:00

Sei at eg har lese feil. Sei at det eigentleg er ein auke til parallellutgåvene, at det berre er eg som har driti meg ut. Sei at Solhjell har innsett at det berre er han som kan ordne opp i uretten nynorskelevane må leve med. Sei at han skjønar at det ikkje held med rapportar om kor mange bøker som manglar, men at det må pengar til. Sei at NMU kan finne nye arbeidsfelt etter 35 år med læremiddelkamp.

Eller ikkje.